ΥΗΥΗΥΗΥΗΥΗΥΗΥΗΥΗΥΗΥΗΥΗΥΗΥΗΓ

Α’ ΔΕΚΑΣ	Β’ ΔΕΚΑΣ	Γ’ ΔΕΚΑΣ

Η εβδόμη ημέρα του κάθε μηνός ειναι ιερή για τον Απόλλωνα, και γι αυτό το λόγο θεωρείται ότι σήμερα εορτάζονται τα Βοηδρόμια, και τιμάται ο Απόλλων Βοηδρόμιος.

Η εορτή Βοηδρόμια που εορτάζουμε σήμερα και χτές (6η και 7η) Βοηδρομιώνος μνημονεύει τη μάχη με τις Αμαζόνες στην πάτρια ιστορία των Αθηναίων (Πλούταρχος Θησεύς 27.1-7 (Ελλάνικος FGrHist 3233 θρ. 17, Κλείδημος 323 θρ. 18), οι Θησείς 28.1 κ.λπ.

Την πρώτη ημέρα, την 6η ισταμένου του Βοηδρομιώνος η εορτή τιμά την Αρτέμιδα στο ιερό της στην Άγρα και την δεύτερη ημέρα την 7η ισταμένου (σήμερα) τον Απόλλωνα στο Λύκειον.

Και τα δύο ιερά συνέβαλαν στη διαμόρφωση της διάταξης της μάχης.

Μετά τα Βοηδρόμια ακολουθούν οι τελετές που σηματοδοτούν τον κρητικό θρύλο του Θησέως και εκτείνονται από τον φθίνοντα Βοηδρομιώνα (την 3η φθίνοντος) μέχρι τις αρχές του Πυανεψιώνος και τα Θήσεια της 8ης του Πυανεψιώνος.

Σε άλλη μεταγενέστερη εκδοχή λέγεται ότι:

― Βoηδρόμια …εορτή τις Αθήνησιν ούτω καλουμένη, ήν φησι Φιλόχορος εν β΄νενομίσθαι επειδή Ίων ο Ξούθου εβοήθησε σπουδή πολεμουμένοις Αθηναίοις υπό Ευμόλπου του Ποσειδώνος, Ερεχθέως βασιλεύοντος. Βοηδρομείν γαρ το βοηθείν ωνομάζετο, τουτέστιν επί μάχειν δραμείν. ΑΡΠΟΚΡΑΤΙΩΝ, Βοηδρόμια, ΣΟΥΪΔΑΣ στο λήμμα. ΑΡΙΣΤΕΙΔΗΣ, ΕΛΕΥΣΙΝΙΑ 19 422. 6 
― Βοηδρόμια πέμψωσι ούτοι ΔΗΜΟΣΘΕΝΗΣ 3. 31

Ο μην Βοηδρομιών προέρχεται από το Βοηδρόμιος, και το Βοηδρόμιος από το Βοηδρόμος, και το Βοηδρόμος από την Βοή και το Δραμείν, ως εκ τούτου και Βοηδρομείν, σύμφωνα με τον Σουϊδα και το Μ.Ετυμολογικό στο λήμμα, το οποίο μετά σπουδής παραγίνεσθαι.

Το όνομα παρόλα αυτά συνδέεται με τον ομώνυμο μήνα εξαιτίας ενός συμβάντος της αθηναϊκής ιστορίας, αρχαιότερο από την εποχή του Σόλωνος, όταν απαιτήθηκε βοήθεια σε μάχη, και η βοήθεια παρελήφθη σε κάποια τοποθεσία των Αθηνών. Αυτό το συμβάν συνέβει, σύμφωνα με την παράδοση, στην εποχή του πρώτου πολέμου που έγινε γνωστό ότι είχε ξεσπάσει στην Αττική, τον πόλεμο μεταξύ του Ερεχθέως και του Ευμόλπου, [ΘΟΥΚΥΔΙΔΗΣ 2.15]: 

― Βοηδρομιών μήν παρά Αθηναίοις είρηται ότι εν αυτώ ετιμάτο Βοηδρόμιος Απόλλων· την παρά Αθηναίοις έλαβεν, ότι πολέμου συστάντος Αθηναίοις και Ελευσινίοις, συμμαχήσαντος Ίωνος κατά συγγένειαν ενίκησαν Αθηναίοι. από ουν της του στρατεύματος βοής της επί τω άστει δραμούσης, ό τε Απόλλων Βοηδρόμιος εκλήθη, και η θυσία και ο μήν· και η Βοηδρομία ετελείτο εορτή. ΜΕΓΑ ΕΤΥΜΟΛΟΓΙΚΟ στο λήμμα Βοηδρόμια.

― Βοηδρομείν. …έστι δε και η Βοηδρομία εορτή τις Αθήνησι καλουμένη, καθ΄ην ημέραν εβοήθει ο Ξούθος πολλή σπουδή πολεμουμένοις Αθηναίοις υπό Ευμόλπου του Ποσειδώνος. Ερεχθεύς δε τότε Αθηναίοις εβασίλευε. ΜΕΓΑ ΕΤΥΜΟΛΟΓΙΚΟ στο λήμμα Βοηδρομείν, ΣΧΟΛΙΑ ΟΠΠΙΑΝΟΣ

Πρέπει λοιπόν να υποθέσουμε ότι η παράδοση διαιώνιζε τη μνήμη ενός συμβάντος τέτοιου είδους εώς την εποχή του Σόλωνος, και επιστεύετο ή ήταν γνωστό οτι συνέβει την ίδια εποχή του χρόνου κατά την οποία τα Βοηδρόμια πραγματοποιούνταν αυτό το μήνα.

Η ημερομηνία της εορτής δεν είναι γνωστή καθώς υπάρχει και μία άλλη καταγραφή για αυτήν, στον Πλούταρχο, στο βίο του Θησέως [ 27] , όπου εκεί τη συνδέει με ένα άλλο αναμνηστικό συμβάν στην αρχαία Αττική ιστορία, η διαιώνιση εκ της παραδόσεως , της μάχης του Θησέως με τις Αμαζόνες:

― Η μεν ουν μάχη Βοηδρομιώνος εγένετο μηνός, εφ η τα Βοηδρόμια μέχρι νυν Αθηναίοι θυούσι.ΠΛΟΥΤΑΡΧΟΣ ΘΗΣΕΥΣ

Παρόλα αυτά η ιστορική ή η παραδοσιακή καταγραφή του ονόματος συνδέεται με τη μάχη του Ευμόλπου και του Ερεχθέως.
Το όνομα αυτού του μηνός προέρχεται εμφανώς από την Βοή και το δραμείν ― έτσι βοηδρομείν, ή επί βοήν δραμείν, εδώ είναι τόσο καθαρό το κλασσικό ύφος του ιδιώματος αυτών των πανάρχαιων εποχών, για το ― τρέχοντας στη βοήθεια για κάποιον, ή ακόμη πιο καλά ― τρέχοντας στην αντίσταση και την απελευθέρωση μιας ξαφνικής επιθετικότητας, αυτό πρέπει να εξαχθεί από την παράδοση και αυτό είχε δώσει το ονομα σε αυτό τον μήνα.

Οι Αθηναίοι τελούν θυσίες και ιδιωτικές προσφορές στον ήρωα Ίωνα των Αθηναίων (ιερόν Ίονος IG I³ 383. 147-9, IG II² 4711. Αυτές οι προσφορές σχετίζονται με τα Βοηδρόμια καθώς ο ήρως Ίων βοήθησε τον Ερεχθέα στον Ελευσίνιο πόλεμο (Φιλόχορος FGrH 328 F 13).

Ο ήρως Ίων ήταν ο Πολέμαρχος στον πόλεμο (Παυσανίας 1. 31. 3).
Συνυπεύθυνος και στον επερχόμενο Συνοικισμό που συνετελέσθει (Αριστ. Αθην. Πολ. 41.1).

Η σύζυγός του είναι η Ελίκη, η κόρη του Σηλινού (Παυσ. 7. 1. 3), οι γυιοί του είναι οι επώνυμοι ήρωες των τεσσάρων οαλαιών Ιωνικών φυλών, Γελέων, Αιγικόρης, Αργάδης και Όπλης (Ηρ. 5. 66) οι οποίοι αποίκισαν την Ασία και τις γειτονικές νήσους (Ευρ. Ιων. 1576).

Χώρισαν τον λαό σε Φυλές (Αριστ. Αθην. Πολ. 41. 2) με βάση την κοινωνική τάξη, Γεωργοί, Δημιουργοί, Ιερουργοί, Φύλακες, (Στράβων 383).

Στο ιερό Έτος του Θορικού ο Απόλλων,η Κουροτρόφοφος και οι Ηρωϊνες λαμβάνουν θυόμενα. Η Κουρότροφος είναι η «τροφός των νέων», μια χαρακτηριστική αττική θεότητα, που συνήθως εμφανίζεται σε συνδυασμό με άλλες θεότητες και χρησιμεύει για να κατευθύνει τη σφαίρα δράσης τους.

― Ἀπόλλωνι χίμαρον κριτόν, Κοροτρόφωι χοῖρον κριτήν

«για τον Απόλλωνα, ένα εκλεκτό νεαρό κατσικάκι· για την Κουρότροφο ένα εκλεκτό γουρουνάκι»

Ο εορτασμός αὐτὴ τὴν ἡμέρα ἀπλώνεται καὶ ἐκτὸς Ἀθηνῶν σ’ὁλόκληρο τὸν Ἑλληνικὸ κόσμο. Ὁ σχολιαστὴς τοῦ Ἀριστοφάνους ἐπιβεβαιώνει ὅτι στὴν Ἀθηνα ἡ ἑβδόμη ἡμέρα ἦταν ἱερὴ γιὰ τὸν Ἀπόλλων:
― ἔξω τῶν ἑορτῶν ἱεραί τινες τοῦ μηνὸς ἡμέραι νομίζονται Ἀθήνησι θεοῖς τισίν, οἶον νουμηνία καὶ ἑβδόμη Ἀπόλλωνι.-ΑΡΙΣΤΟΦΑΝΟΥΣ ΠΛΟΥΤΟΣ ΣΧΟΛΙΑ 1126

Αύτὸ τὸ σχόλιο ἐπιβεβεβαιώνεται ἀπὸ τὶς διάφορες θρησκευτικὲς τελετὲς στὴν Ἀθήνα τὴν ἑβδόμη ἡμέρα γιὰ ὅλους τοὺς μῆνες.
Ἑκατομβαιών 7 : Ἑκατόμβαια

Μεταγειτνιών 7 : Θυσία τῶν Σαλαμινίων στὸν Ἀπόλλωνα Πατρῶο, Λητῶ, Ἄρτεμις, καὶ Ἀθηνᾶ.

Βοηδρομιών 7 : Βοηδρόμια.

Πυανεψιών 7 : Πυανέψια.

Γαμηλιών 7 : Θυσία στὸν Ἀπόλλων στὴ Μεγάλη Δημαρχία τῆς Ἐρχιᾶς, στὸν Δελφίνιο καὶ τὸν Λυκαῖο.

Θαργηλιών 7 : Θαργήλια.

Οἱ μηνιαῖες ἱεροπραξίες ἀφιερωμένες στὸν Ἀπόλλωνα γιὰ τὴν ἑβδόμη ἡμέρα ἐπιβεβαιώνονται καὶ ἀπὸ τὸν Πρόκλο :

― τὴν δὲ ἑβδόμην καὶ ὡς Ἀπόλλωνος γενέθλιος ὑμνῶν, διὸ καὶ Ἀθηναῖοι ταύτην ὡς Ἀπολλωνιακὴν τιμῶσι δαφνηφοροῦντες καὶ τὸ κανοῦν ἐπιστρέφοντες καὶ ὑμνοῦντες τὸν θεόν. ΠΡΟΚΛΟΣ ΣΧΟΛΙΑ ΣΕ ΗΣΙΟΔΟ 770

Ἡ ἑορτὴ καμμίας ἄλλης θεότητος δὲν ἐπιτρέπεται γιὰ αὐτὴν τὴν ἡμέρα. Οἱ γυναῖκες τῶν Ἀθηνῶν αὐτὴ τὴν ἡμέρα ἔψηναν στρόγγυλα ψωμάκια ποὺ ὀνομάζονταν Πόπανα πρὸς τιμὴν τοῦ Ἀπόλλωνος.

― δὲ καὶ ταῖς ἑβδομάσι προστάξας οἶνον ἕψειν τοῖς ἔνδον, ἐξελθὼν ἀγοράσαι μυρρίνας, λιβανωτόν, πόπανα καὶ εἰσελθὼν εἴσω στεφανῶν ΘΕΟΦΡΑΣΤΟΥ ΧΑΡΑΚΤΗΡΕΣ 16.10