ΥΗΥΗΥΗΥΗΥΗΥΗΥΗΥΗΥΗΥΗΥΗΥΗΥΗΓ

Α’ ΔΕΚΑΣ	Β’ ΔΕΚΑΣ	Γ’ ΔΕΚΑΣ

Τη σημερινή ημέρα τελείται η μηνιαία οικιακή εορτή αφιερωμένη στην Αρτέμιδα. 

---

Τα Προηρόσια της Ελευσίνας χρονολογούνται τη σημερινή ημέρα.

Τα ιερά Προηρόσια (η προάροσις) στη Ράρια πεδιάδα της Ελευσίνος

Λίγο πριν την ανατολή του ήλιου θα τελεστεί το δεύτερο ιερό όργωμα που αναφέρει ο Πλούταρχος και πραγματοποιείται το πρωϊ στη Ράρια πεδιάδα στην Ελευσίνα.

Ο Πλούταρχος δεν μας δίνει περαιτέρω εξηγήσεις, αλλά ο Παυσανίας (Α. 1. 1. 4) δηλώνει ότι ήταν η πρώτη πεδιάδα που έσπειραν οι άνθρωποι και στην οποία αναπτύχθηκαν οι πρώτες καλλιέργειες:

― τὸ δὲ πεδίον τὸ Ῥάριον σπαρῆναι πρῶτον λέγουσι καὶ πρῶτον αὐξῆσαι καρπούς, καὶ διὰ τοῦτο οὐλαῖς ἐξ αὐτοῦ σφισι και ποιεῑσθαι πέμματα ἐς τὰς θυσίας καθέστηκεν.

«Λένε ότι η πεδιάδα που λέγεται Ράριον ήταν η πρώτη που σπάρθηκε και η πρώτη που καλλιεργούσε καλλιέργειες, και γι’ αυτό συνηθίζεται να χρησιμοποιούν κριθάρι και να φτιάχνουν πέμματα (άρτους) για τις θυσίες από τα προϊόντα του»

Η ιστορία υμνείται στον Ομηρικό Ύμνο για τη Δήμητρα, που αναφέρει ότι η Ράρια πεδιάδα είναι η πρώτη που μεγάλωσε τις ξανά καλλιέργειες:

― εἰς δ’ ἄρα Ῥάριον ἷξε, φερέσβιον οὖθαρ ἀρούρης

τὸ πρίν, ἀτὰρ τότε γ’ οὔ τι φερέσβιον, ἀλλὰ ἕκηλον

ἑστήκει πανάφυλλον· ἔκευθε δ’ ἄρα κρῖ λευκὸν

μήδεσι Δήμητρος καλλισφύρου· αὐτὰρ ἔπειτα

μέλλεν ἄφαρ ταναοῖσι κομήσειν ἀσταχύεσσιν

ἦρος ἀεξομένοιο, πέδῳ δ’ ἄρα πίονες ὄγμοι

βρισέμεν ἀσταχύων, τὰ δ’ ἐν ἐλλεδανοῖσι δεδέσθαι.

«κι έφτασε στο Ράριο, ζωοδότη μαστό της γής

κάποτε εύφορη , τώρα άγονη, στεκόταν αδρανής

απογυμνωμένη από τα φύλλα. Η γη έκρυβε το

λευκό κριθάρι με την ευγενική πονηριά της Δήμητρας.

Σύντομα, με την άνθηση της άνοιξης, το στάχι θα

μεγαλώσει ψηλά και πάλι, και στην πεδιάδα, τα παχιά αυλάκια

θα ήταν με στάχια βαριά και με σχοινιά θεριστικά θα δεματιάζανε».

Οι καρποί του Ράριου πεδίου δεν χρησιμοποιούνταν μόνο για τις θυσίες και τα θυόμενα, όπως αναφέρει ο Παυσανίας, αλλά οι νικητές των Ελευσίνιων αγώνων λάμβαναν επίσης κριθή και σίτο από τα ιερά πεδία (IG II² 1672. 258-262, Αριστ. Παναθην. Λογ. 38)

Η σημασία του Ράριου πεδίου ως ο πρώτος αγρός καλλιέργειας αποδεικνύεται αργότερα από τους ίδιους τους Ελευσίνιους με την ιερή χρήση του Ράριου, την οποία τονίζει και ο Παυσανίας. Η χρήση των ιερών αγρών στους οποίους πραγματοποιείται το ιερό όργωμα υποδηλώνει επίσης ότι και οι άλλες τοποθεσίες Ιερού οργώματος χρησιμοποιούνταν με παρόμοιο τρόπο.

Ο Deubner (Feste, σελ.68) χρονολογεί τα Προηρόσια την 5η του Πυανεψιώνος βασιζόμενος στην επιγραφή IG II² 1363, ΣΕΙΡΕΣ 3-7 (Βλέπε την 5η του Πυανεψιώνος) αλλά ο Dow και ο Healey (σελ. 15-16) διαχωρίζουν πολύ σωστά την πρόρρησις της εορτής από την εορτή την ίδια:
― Η παρούσα καταχώρηση καταγράφεται υπό της 5ης του Πυανεψιώνος, και οι συγγραφείς, κατά μία γενική έννοια, χρεώνουν την ημέρα της εορτής στη 5η χωρίς να αντιληφθούν ότι η επιγραφή διευκρινίζει την πρόρρησις της εορτής απ΄ότι την εορτή την ιδια. . . . Υπήρχε το ταξίδι της επιστροφής για τους ιεροφάντες και τον κήρυκα  μετέπειτα για ένα βραδύ άριστον , και κάποιος επαρκής χρόνος να παρέλθουν αυτοί που επιθυμούσαν να λάβουν μέρος στην εορτή και να προβούν από την πόλη στην Ελευσίνα κατά πάσα πιθανότητα σε πομπή. Δεν υπάρχει καμμία απόδειξη ότι τα θυόμενα είναι απογευματινά ή νυχτερινά, και η σύνδεση τους με την τελετή των Προηροσίων του Ράριου Πεδίου φαίνεται να εξαιρείται .

Τα Προηρόσια μετά βίας ίσως να πραγματοποιούνταν την 5η. Στην πραγματικότητα μόνο μία ημέρα είναι διαθέσιμη. Τα Πυανέψια καταγράφονται αμέσως μετά, κάτω από την καταχώριση των Προηροσίων, και τελούνται την εβδόμη. Έτσι τα Προηρόσια κατά απόδειξη τελούνται την 6η του Πυανεψιώνος.

Ταυτόσημες εορτές συνέβαιναν στον Πειραιά και στο δήμο του Μύρρινθου (Dow και Healey, σελ. 16) και σαν και αυτές τα Προηρόσια, δηλαδή την τελετή του οργώματος του Ράριου Πεδίου που είναι εορτή μόνο του δήμου της Ελευσίνος. Οι Ελευσίνιοι προσκαλούν τους Αθηναίους να λάβουν μέρος στην πρόρρηση, δηλαδή την 5η του Πυανεψιώνος αλλά αυτή η πρόσκληση των Ελευσινίων δεν ορίζει τα Προηρρόσια ως αθηναϊκή εορτή.

Στο ιερό Έτος του γένους των Σαλαμινίων των Επταφυλών και του Σουνίου  (Ferguson, Εσπερ. 1938. σελ. 3-5) περιγράφεται μία θυσία στον Θησέα, την 6η του Πυανεψιώνος, τα θυόμενα σχετίζονται με τα πολιτειακά Θήσεια των Αθηναίων και την άφιξη του Θησέως στην Αθήνα:
ΣΕΙΡΑ 92:― Πυανοψιώνος, έκτει Θησεί υν ΔΔΔΔ· εις τάλλα ΗΗΗ.

Ο Ferguson και ο Jacoby ταυτίζουν αυτή τη θυσία με την Πλουτάρχου (Θησεύς 22-23) αναφορά περί των Ωσχοφορίων. Αμέσως μετά εδραιώνουν την ακόλουθη αναφορά στη συστοιχία των εορταστικών ημερών: ― Ωσχοφόρια, στο Φάληρο την 6η του Πυανεψιώνος.― Πυανόψια, εν άστει την 7η του Πυανεψιώνος. ― Θήσεια, την 8η του Πυανεψιώνος.

Η αναγνώριση αυτής της μοναδικής θυσίας με τον Θησέα και τα Ωσχοφόρια δεν είναι, παρόλα αυτά, με κανέναν τρόπο βέβαιη. Υπάρχουν αναρίθμητες θρησκευτικές τελετές συσχετισμένες με τον Θησέα αυτή την εποχή στον μήνα Πυανεψιώνα (Πλουταρχος Θησεύς,4, 22-23,27,36), και η ειδική σημασία αυτής της θυσίας στον Θησέα δεν είναι βέβαιη.
Τα Ωσχοφόρια σίγουρα τελούνται σε κάποια ημέρα αυτή την περίοδο, αλλά η συγκεκριμένη ημέρα δεν μπορει να εδραιωθεί για την εορτή.
Επίσης, ούτε τα Προηρόσια αλλά ούτε και τα Ωσχοφόρια είναι αποδεδειγμένες περιπτώσεις εορτών που τελούνταν σε ημέρες συνελεύσεων.  Η ημέρα των Ωσχοφορίων δεν έχει εδραιωθεί με σιγουριά, και δεν είναι καθόλου βέβαιο ότι τα Προηρόσια ήταν εορτή της Αθηναϊκής Πολιτείας.
Δύο συνελεύσεις εδραιώνουν την σημερινή ημέρα ώς ημέρα συνελεύσεων της Βουλής.

ΟΤΤΟ ΚΕΡΝ, ΕΚ ΤΩΝ ΕΠΙΓΡΑΦΩΝ ΤΗΣ ΜΑΓΝΗΣΙΑΣ ΤΟΥ ΜΑΙΑΝΔΡΟΥ, 
ΒΕΡΟΛΙΝΟ 1900, Aρ. 37, σελ. 27-28, σειρ. 1-4, έτος -209: ― άρχοντος επί της Ιπποθωντίδος πέμπτης πρυτανείας Αρχικλής Χαριδήμου Έρχιεύς εγραμμάτευε· βουλής ψήφισμα· Πυανεψιώνος έκτει ισταμένου,εβδόμει της πρυτανείας· βουλεί εμ βουλευτηρίωι
IG II2 1014, ΣΕΙΡΕΣ 1-5, έτος -109:― Επί Ιάσονος άρχοντος του μετά Πολύκλειτον επί της. . . . ίδος τετάρτης πρυτανείας ο Επιφανής Επιφάνους Λαμπρεύς εγραμμάτευεν·περί ιερών· ΚαλλικρατίδηςΚαλλικράτου Στειριεύς γράμματα τάδε παρέδωκεν εις την βουλήν και τον δήμον· Πυανεψιώνος έκτη ισταμένου, πέμπτη της πρυτανείας· βουλή εν βουλευτηρίωι 

Αὐτὴ τὴν ἡμέρα ἐπίσης οἱ Ἀθηναῖες ψήνουν ψωμάκια κουλούρες καὶ σὲ σχῆμα τῆς ἡμισελήνου, τὶς σελήνες, καὶ γιὰ κάθε ἕξι ἀπὸ αὐτὰ στὴ σειρὰ, ἔπλαθαν καὶ μιὰ ἕβδομη, ποὺ τὴν ὀνόμαζαν:
― βοῦς ἕβδομος,κατὰ μίμησιν πρωτοφύους σελήνης.(ΕΥΣΤΑΘΙΟΣ ΣΧΟΛΙΑ ΙΛΙΑΔΟΣ Σ 575.1165.4― Ἕβδομος Βοῦς ΗΣΥΧΙΟΣ
Τὴν ἕκτη ἡμέρα ἑορτάζεται ἡ ἀνάμνηση τῆς Νίκης ἐπὶ τῶν Γιγάντων :
―Ἕκτη ἡμέρα· ἐπὶ τῶν ἀγαθῶν ἡμερῶν, ἐν ταύτῃ γάρ μυθεύεται τοὺς θεοὺς νενικηκέναι τοὺς γίγαντας (ΕΛΛΗΝ ΠΑΡΟΙΜΙΩΝ 176)