Έκτη μεσούντος Ποσιδεώνος Β΄

Έκτη μεσούντος Ποσιδεώνος Β΄

Ζευς
Όριος

Ζευς
Πετρεύς

θυόμενα
Έρχιας

Συνέλευση
της
Εκκλησίας
του
Δήμου
Ελευσίς

Την σημερινή ημέρα, κατά το α΄ετος της 107ης Ολυμπιαδος, (-352), μια ομάδα διαδικαστών αρχίζει μια σειρά από συνεχόμενες συνελεύσεις για την διευθέτηση διαφοράς ορίων.


IG II² 204 ΑΤΤΙΚΗ ΕΠΙΓΡΑΦΗ
― ἑλέσθαι τὸν δῆμον δέκα ἄνδρας ἐξ Ἀθηναίων ἁπάντων αὐτίκα μάλα, πέντε δὲ ἐκ τῆς βουλῆς· v΄τοὺς δὲ αἱρεθέντας δικάζειν ἐν τῶι Ἐλευσινίωι τῶι ἐν ἄστει περὶ τῶν ὅρων τῶν ἀμφισβητουμένων τῆς ἱερᾶς ὀργάδος ὀμόσαντας τὸν νόμιμον ὅρκον ἦ μὴν μήτε χάριτος ἕνεκα μὴτ’ ἔχθρᾶς ψηφιεῖσθαι, ἀλλὰ ὡς δικαιότατα καὶ εὐσεβέστατα· τὰς δ’ ἕδρας ποεῖν συνεχῶς ἀπὸ τῆς ἕκτης ἐπὶ δέκα τοῦ Ποσιδεῶνος ἕως ἂν διαδικασθῆι ἐπὶ Ἀριστοδήμου ἄρχοντος. παρεῖναι δὲ καὶ τὸν βασιλέα καὶ τὸν ἱεροφάντην καὶ τὸν δαιδοῦχον καὶ Κήρυκας καὶ Εὐμολπίδας καὶ τῶν ἄλλων Ἀθηναίων τὸν βουλόμενον, ὅπως ἂν ὡς εὐσεβέστατα καὶ δικαιότατα τοὺς ὅρους θῶσιν.


Η ημέρα που επελέγει για να ξεκινήσει η σειρά τέτοιου είδους συνελέυσεων ’ηταν κατάλληλη διότι δεν υπήρχαν εορτές στις επόμενες δύο ημέρες για να διακόψουν τις συνελεύσεις.


Τα Διονύσια εν Αγροίς καταγράφονται στην Αττική την 19η ημέρα
Το ιερό θυσιολόγιο της μεγάλης δημαρχίας της Έρχιας καταγράφει θυσίες στον Δία την σημερινή ημέρα:


SEG 21.541 ΕΡΧΙΑ
― Ποσιδεῶνος
ἕκτηι ἐπὶ δέκα,
Διί, ἐμ Πέτρηι Ἐρχιᾶσιν,
οἶς, οὐ φορά, Δ.
— Διὶ Ὁρίωι, Ἐρχιᾶσι,
χοῖρος, οὐ φο(ρά)


Ο καθηγητής W. Burkert παρατηρεί οτι δεν είναι σύμπτωση το γεγονός ’οτι οι συνελεύσεις για την διευθέτηση των ορίων αρχίζουν την ημέρα των ιερών θυσιών του Διός Ορίου.


ΟΙ ΑΘΗΝΑΙΟΙ ΕΤΟΙΜΑΖΟΝΤΑΙ ΓΙΑ ΤΟΝ ΧΕΙΜΩΝΑ
ΠΟΣΕΙΔΩΝ ΠΡΟΣΒΑΤΗΡΙΟΣ – ΠΟΣΕΙΔΩΝ ΘΕΜΕΛΙΟΥΧΟΣ-ΖΕΥΣ ΟΡΙΟΣ-ΖΕΥΣ ΠΕΤΡΕΥΣ-ΑΘΗΝΑ ΟΡΙΑ


― Όμως, γιατί είναι σωστό κατά το μήνα Ποσειδεώνα να τελετουργούμε στον Ποσειδώνα των «προσβάσεων» των «θεμελίων» και στον Δία και την Αθηνά των «ορίων»;


«Περί το χειμερινό ηλιοστάσιο», γράφει ο Βάρρων, «τουλάχιστον για δεκαπέντε ημέρες πριν ή μετά, θα πρέπει να σκάψεις νέες τάφρους, ή να καθαρίσεις τις παλαιές» (Rust. 1,35).


Αυτή είναι πράγματι η εποχή, μετά τις πρώτες βροχές του φθινοπώρου και πριν από τις πιο δυνατές βροχές στα τέλη του χειμώνα και της άνοιξης, όπου η γη είναι στεγνή και κατάλληλη για να σκάψουμε αυλάκια και να κατασκευάσουμε επιχώματα.


Ο Ζευς Όριος θα είναι απασχολημένος με έργα που απαιτούν τη συμφωνία ή τη συνεργασία των γειτόνων, το όνομά του βρίσκεται στην κορυφή των νόμων του Πλάτωνος σχετικά με τη γεωργία, όπου έχουν πολλά να πουν για τους οχετούς και τα παρόμοια (Πλ. Νόμ.8, 842ε-846c).

Ο Ποσειδών Θεμελιούχος θα προστατεύσει τα αναχώματα και τους αναλημματικούς τοίχους.

Ο Ποσειδών Προσβατήριος παίρνει το όνομά του από την «πρόσβαση», υπό αυτή την έννοια, ή από την «πρόσβαση» ή την «αύξηση» των υδάτων, με την κοινή έννοια του προσβαίνω (LSJ s. Προσβαίνω 3. πρόσβασις 1,3).

Στο Αργος ο Ποσειδών Προσκλύστιος, «των ορμητικών υδάτων», λατρεύεται δίπλα σε ένα ιερό της Δήμητρος Πελασγίδος (Παυσ. 1.2.22.4), και όπως θα δούμε, η ιεροτελεστία των καιόμενων δάδων που πραγματοποιείται σε αυτό το ιερό ταιριάζει με την χειμερινή τροπή.


Οι ίδιες εθιμοτυπίες ίσως να αντανακλώνται σε μια άλλη επώνυμη λατρεία στην Έρχια.
Ο Ζευς εμ Πετρηι λατρεέεται την ίδια μέρα με τον Ζευ Όριο (LSCG 18 Ε 24-7)

Πετρεύς σημαίνει το «βραχώδη τόπο», δηλαδή μια πιθανή πηγή οικοδομικού υλικού για πέτρινους τοίχους και ταράτσες, υλικό που θα βοηθήσει τον Αθηναίο να οχυρωθεί από το κρύο και τους ορμητικούς χειμάρρους.