ΥΗΥΗΥΗΥΗΥΗΥΗΥΗΥΗΥΗΥΗΥΗΥΗΥΗΓ

Α΄ΔΕΚΑΣ	Β΄ΔΕΚΑΣ	Γ΄ΔΕΚΑΣ

---

---

Η λατρεία της Αφροδίτης Πανδήμου και της Πειθούς την τετάρτη ισταμένη του Εκατομβαιώνος

Ο Θησεύς κατόρθωσε να πραγματοποιήσει την ενοποίηση της Αττικής ειρηνικά, με την πειθώ, τότε άρχισε και η λατρεία της θεάς Πειθούς την οποία λατρεύουμε μαζί με την Αφροδίτη Πάνδημο.

Κατέχουν κοινό ιερό στη νοτιοδυτική πλαγιά της Ακροπόλεως.

Ο Παυσανίας, που το επισκέφθηκε, γράφει (1. 22. 3) ότι η λατρεία ιδρύθηκε από τον Θησέα.

Δεν αναφέρεται η ακριβής ημέρα της πολιτειακής εορτής για την Πάνδημο και την Πειθώ- υπάρχουν όμως τεκμήρια στα οποία βασιζόμαστε ότι και οι δύο θεές εορτάζονται στην αρχή του αττικού έτους και συγκεκριμένα στην τέταρτη ισταμένου του Εκατομβαιώνος.

Η τέταρτη ημέρα κάθε μηνός είναι η ημέρα αφιερωμένη στην οικιακή λατρεία της Αφροδίτης.

Μικρά αργυρά νομίσματα της ύστερης αρχαϊκής εποχής από την Αθήνα έχουν την κεφαλή της Αθηνάς στη μία όψη και στην άλλη μια ιανοειδούς γυναικεία κεφαλή που ερμηνεύεται ως Αφροδίτη Πάνδημος και Πείθω.

. . . . . .

Δεῖπνον Τετραδιστῶν
(Ἰδιωτικὸ Γενέθλιο πρὸς τιμὴν τῆς Πανδήμου τοῦ Ἔρωτος καὶ ὅλων τῶν Ὀλυμπίων θεῶν διὰ τὴν Ὑγεία καὶ τὴν Σωτηρία καὶ πάσων τῶν Ἀγαθῶν).
Μίσθωση Πληρώματος 10 άνδρῶν γιὰ προεργασίες στὰ ἱερὰ τῆς Ἐλευσῖνος ἐν΄ ὅψει Μεγάλων Μυστηρίων

Στην ιερή Δήλο την 4η ημέρα εορτάζουμε τα Αφροδίσια και την επιστροφή του Θησέως από την Κρήτη, τελούμε την Γέρανο, την τελετουργική χορεία του Θησέως και των ιηθέων.

Τα Αφροδίσια και η επιστροφή του Θησέως

Tα Αφροδίσια όπως και τα Ωσχοφόρια στην Αθήνα τονίζουν στην τελετουργία τα στάδια της επιστροφής του Θησέα από την Κρήτη στην Αθήνα.

Η εκτέλεση της Γεράνου γίνεται στα Αφροδίσια, συνεπώς προς τιμήν της Αφροδίτης, είναι κατ’ αρχήν οι στίχοι 307-309 του ύμνου εις Δήλον: πριν την εκτέλεση του μεικτού κύκλιου χορού, το ξόανο της Αφροδίτης, που το έχει φέρει ο Θησέας με τους συντρόφους του κατά την επιστροφή του από την Κρήτη, βαραίνει στολισμένο με στεφάνια.

Η Αφροδίτη, η οποία θεωρείται από ορισμένους μελετητές ότι υποκατέστησε στον Αιγιακό χώρο παλαιότερη λατρεία άλλης γυναικείας θεότητας, πιθανότητα της μινωικής Αριάγνης. Μάλιστα υπάρχει η άποψη, ότι αναφορές στην Αφροδίτη Αγνή σε ορισμένες δηλιακές επιγραφές αντανακλούν την παλαιότερη αυτή λατρεία.

Την άποψη ότι η γέρανος χορεύεται στα Αφροδίσια υποστηρίζουν σπουδαίοι μελετητές όπως οι Latte, Nilsson, Lawler, Calame.

Στα Αφροδίσια, γίνεται και η άλειψις του Κεράτωνος με πίσσα, γεγονός που θεωρείται ως προετοιμασία απαραίτητη για την εκτέλεση της γεράνου, ο Κεράτινος βωμός πολύ αργότερα συνδέθηκε με τον Απόλλωνα. Σύμφωνα με τις επιγραφές η άλειψις του Κεράτωνος γίνεται συνήθως κατά το μήνα Εκατομβαιώνα.

Τα Ηράκλεια και η επερχόμενη νίκη στον Μαραθώνα

Η εορτή των Ηρακλείων του Μαραθώνος λάμβανε χώρα κάθε Γ΄έτος της Ολυμπιάδος, και είναι πεντετηρική εορτή.
Η εορτή περιλαμβάνει αθλητικούς αγώνες για εφήβους και άνδρες αλλά και μουσικούς αγώνες.

ΙG I³3 MΑΡΑΘΩΝΑΣ
αρ․․․․ι ℎερακλειο
τιθέναι τὸς ἀθλοθ-
έ̣τας· τριάκοντα ἄνδρας δὲ
τὸν ἀγο͂να ἐπιόφσασθαι ἐκ
το͂ν ἐπιδέμομ, τρε͂ς ἐκ φυλε͂-
ς ℎεκάστες, ℎυποσχομένος
ἐν το͂ι ℎιερο͂ι ὁς ἂν οἷόν τ’ ἐ͂-
ι χσυνδιαθέσεν τὸν ἀγο͂να,
μὲ ὄλεζον ἒ τριάκοντα ἔτε
γεγονότας· τούτος δὲ τὸς ἄ-
νδρας ὀμόσαι ἐν το͂ι ℎ̣ιερο͂-
ι καθ’ ἱερο͂ν· ἐπιστατε̣͂σαι δ-

Οι αγώνες στα Ηράκλεια του Μαραθώνος καταλαμβάνουν παναττικό χαρακτήρα μετά το -490.
Ο Ηρακλής πιστεύετο ότι ήταν ένας από τους θεούς που προήδρευε στην Μάχη του Μαραθώνος, και έτσι αναπαριστάνονταν σε πίνακα μέσα στη Ποικίλη [ΠΑΥΣΑΝΙΑΣ 1.15.3]

Ο αθηναϊκός στρατός στρατοπέδευσε στο Ηράκλειον μαραθώνος πριν από τη μάχη [ΗΡΟΔΟΤΟΣ 6.108.1-6.116.1]
Οι κάτοικοι του Μαραθώνος ήταν οι πρώτοι Έλληνες που αναγνώρισαν τον Ηρακλή ως θεό [ΠΑΥΣΑΝΙΑΣ 1.15.3- 1.32.4]

Η Οικιακή λατρεία στην τετάρτη ισταμένου

Αὐτὴ ἡ ἡμέρα εἶναι ἡ καθιερωμένη μηνιαία ἑορτὴ ἀφιερωμένη στὴ λατρεία τοῦ Ἡρακλἐους (Γενέθλιος) , τοῦ Ἑρμοῦ (Γενέθλιος), τῆς Ἀφροδίτης (Γενέθλιος) καὶ τοῦ Ἔρωτος.
Ἡ Ἀφροδίτη ἐπίσης εἶχε γεννηθεῖ αὐτὴ τὴν ἡμέρα καὶ ἔτσι ἡ σημερινὴ ἡμέρα ἦταν ἰδανικὴ γιὰ συνουσία :

— ἡ τετάρτη ἱερὰ τῆς Ἀφροδίτης καὶ Ἑρμοῦ, καὶ διὰ τοῦτο πρὸς συνουσίαν ἐπιτηδεία.
ΣΧΟΛΙΑ σὲ ΗΣΙΟΔΟ 800

Η συγκεκριμένη λατρεία τῆς Ἀφροδίτης έλαβε την ονομασία της ἀπὸ τὴν δημιουργία τῶν πολλῶν Δήμων σὲ μιὰ κοινότητα ,ἕναν δῆμο ἤ μιὰ πόλις ἀπὸ τὸν Θησέα.
Ὁ Ἀθηναῖος περιγράφει τὸ ἰδιωτικὸ δεῖπνο τῶν Τετραδιστῶν :

— διόπερ Μένανδρος ἐν Κόλακι τὸν τοῖς τετραδισταῖς διακονούμενον μάγειρον ἐν τῇ τῆς Πανδήμου Ἀφροδίτης ἑορτῇ ποιεῖ ταυτὶ λέγοντα:

σπονδή, δίδου σὺ σπλάγχν᾽ ἀκολουθῶν. ποῖ βλέπεις;
σπονδή, φέρ᾽, ὦ παῖ Σωσία, σπονδή. καλῶς.
ἐγχοῦ. θεοῖς Ὀλυμπίοις εὐχώμεθα
Ὀλυμπίαισι, πᾶσι πάσαις: λάμβανε
τὴν γλῶτταν. ἐπὶ τούτῳ διδόναι σωτηρίαν,
ὑγίειαν, ἀγαθὰ πολλὰ τῶν ὄντων τε νῦν
ἀγαθῶν ὄνησιν πᾶσι. ταῦτ᾽ εὐχώμεθα.
ΑΘΗΝΑΙΟΣ 14.659d

Ὁ Ἔρως συνδέεται μὲ αὐτὴν τὴν ἡμέρα λόγω τῆς σχέσης του μὲ τὴν Ἀφροδίτη καὶ λόγω τοῦ σχολίου τοῦ Πλάτωνος :

— διὸ δὴ καὶ τῆς Ἀφροδίτης ἀκόλουθος καὶ θεράπων γέγονεν ὁ Ἐρως , γεννηθεῖς ἐν τοῖς ἐκείνης γενεθλίοις.
ΠΛΑΤΩΝ ΕΡΩΤΟΣ ΣΥΜΠΟΣΙΟ 203c

Τὸ σχόλιο τοῦ Πλάτωνος ἀποδίδεται στὸν Σωκράτη , στὸ διάλογο του μὲ τὴν Διοτίμα.
Τρεῖς, ἴσως καὶ τέσσαρες, θεότητες τιμοῦσαν οἱ Ἀθηναῖοι τὴ σημερινὴ ἡμέρα.
Σύμφωνα μὲ τὸν Θεόφραστο (ΧΑΡΑΚΤΗΡΕΣ 16) στὴν τετάρτη καὶ στὴν εἰκοστὴ τετάρτη τοῦ κάθε μηνὸς, οἱ Δεισιδαίμονες προσέφεραν τιμὲς στὸν Ἑρμαφρόδιτο :

— Κάθε τετάρτην καὶ
εἰκοστὴν τετάρτην τοῦ μηνός,
ἀφοῦ διατάξῃ εἰς τὸ σπίτι του νὰ
θερμάνουν κρασί, ἐξέρχεται καὶ
ἀγοράζει κλάδους μυρσίνης,
λιβανωτόν, πλακούντια, ἔπειτα
ἐπιστρέφει καὶ περνᾷ ὅλην τὴν
ἡμέραν στεφανώνοντας τοὺς
Ἑρμαφροδίτους
ΘΕΟΦΡΑΣΤΟΣ ΧΑΡΑΚΤΗΡΕΣ 16

Προεργασίες στα ιερά της Ελευσίνος

Τὴ σημερινὴ ἡμέρα ἀρχίζουν οἱ ἐργασίες στὰ ἱερὰ τῆς Ἐλευσῖνος.
Οἱ προετοιμασίες γιὰ τὰ Μεγάλα Μυστήρια.
Τὸ πλήρωμα μιᾶς ὀμάδος ἀπὸ 10 ἄνδρες, τὸ δ΄ ἔτος τῆς 112ης Ὀλυμπιάδος /-329, ξεκινᾶ τὶς ἐργασίες προετοιμασίας στὰ ἱερὰ τῆς Ἐλευσῖνος ἐν’ὅψει τῶν Μεγάλων Μυστηρίων :

— μισθωτοῖς τοῖς ἐργασαμένοις ἐν τῶι ἱερῶι, ἀνδράσιν δέκα, ἀπὸ τῆς τετράδος ἱσταμένου τοῦ Ἑκατονβαιῶνο ∶ τῶι ἀνδρὶ οἰκοσίτωι ∶ΗΗΙΙΙ ἡμερῶν ∶ΔΔΔΔ∶ κεφά ∶ΠΗΗ∶ ἄχρι τῆς τρίτης ἐπὶ δέκα τοῦ Μεταγειτο ∶ κεφάλαιον ἀναλώματος ∶ΤΠΗΗΠΔΔΔΠΗΗΙΙC∶ περίεστιν παρὰ ταμίαιν τοῖν θεοῖν ∶ΧΠΗΠΔΔΠΙΙCΧ∶ καὶ παρὰ ταμίαι τοῖν θεοῖν Νικοφίλωι Ἀλωπε ∶ΔΔΔΗΗΙΙΙ v
καὶ παρ ἐπιστάταις Ἐλευσινόθεν ∶ΔΔΙΙΙΙCΧ∶ . . . .

. . . . ἐξηγηταῖς Εὐμολπιδῶν εἰς ζεύγη μυστηρίοις ∶ΔΔΗΗΗΗ· ἐπιστάταις εἰς θυσίαν μυστηρίοις
IG II² 952 ATTIKH ΕΠΙΓΡΑΦΗ

Οἱ ἄνδρες ἐργάζονται κάθε μέρα μέχρι τὴν 13η Μεταγειτνιῶνος, σύνολο σαράντα ἡμέρες.
Ἡ ἐπιστασία τῶν ἐργασιῶν ἀποδίδεται στὸ γένος τῶν Εὐμολπιδῶν
Ὁ ΗΣΙΟΔΟΣ μᾶς προειδοποιεῖ καὶ μᾶς θυμίζει:

― ἡ τετάρτη …εἶναι ἱερὴ ἡμέρα…..στ.768

― στὶς τέσσερις τοῦ μῆνα νὰ ἀποφεύγεις τὶς σπλαχνοφάγες συφορὲς ……στ.798

Ἡ ἡμέρα εἶναι καλὴ γιὰ γάμο :

― Τὴν τετάρτη μέρα τοῦ μηνὸς σύζυγο φέρε στὸ σπίτι
ἀφοῦ γι’αὐτὸ μηνύματα συμβουλευτεῖς….. …στ.800

― στὴν τετάρτη πλοίων ἐλαφρῶν τὸ φτιάξιμο ν’ἀρχίζεις…….στ.809

― Ἄνοιγε τὸ πυθάρι σου στὶς τέσσερις καὶ μάθε πῶς καὶ ἡ δεκατέσσερις εἶναι ἡμέρα ἄγια……..στ.817

ΗΣΙΟΔΟΥ ΕΡΓΑ ΚΑΙ ΗΜΕΡΑΙ

Τα Αφροδίσια στη Δήλο

Πάμε λίγο να εξηγήσουμε κάποιες λατρευτικές πτυχές της εορτής των Αφροδισίων στην ιερή Δήλο.
Ο συσχετισμός της αθηναϊκής όρχησης της Γεράνου με την Αφροδίτη βασίζεται κυρίως στη στεφάνωση του αφιερωμένου στον Απόλλωνα ξοάνου της θεάς πριν την τέλεση της μεικτής χορείας.
Το ξόανο της Αφροδίτης αφιερώνεται στον Απόλλωνα, τον προστάτη θεό και Σωτήρα, ο οποίος σώζει τελικά τον ήρωα από τα δεινά του Έρωτος· (κατά τον Παυσανία ,ο Θησεύς για να εκφράσει την ευγνωμοσύνη του για την νίκη εναντίον του Μινωταύρου, χτίζει ιερό προς τιμήν της Αρτέμιδος Σωτείρας στην Τροιζήνα – Παυσ. 2.31.1)
― Υπάρχει και στη Δήλο ξόανο της Αφροδίτης, όχι μεγάλο, με το δεξί χέρι φθαρμένο από την πολυκαιρία- στο κάτω μέρος, αντί για πόδια, απολήγει σε τετράγωνο. Πιστεύω πως αυτό το πήρε η Αριάδνη από το Δαίδαλο και όταν ακολούθησε το Θησέα πήρε και το άγαλμα από τον οίκο της· όταν ο Θησέας έμεινε χωρίς την Αριάδνη, οι Δήλιοι λένε πως αφιέρωσε το ξόανο της θεάς στο Δήλιο Απόλλωνα και δεν το πήρε μαζί του στην πατρίδα, για να μην του θυμίζει την Αριάδνη και ανανεώνει διαρκώς την ερωτική του στενοχώρια».
― Παυσ. 9. 40. 3· Και δηλίοις ‘Αφροδίτης εστίν ον μέγα ξόανον, λελυμασμένον τήν δεξιάν χείρα ύπό τον χρόνον κάτεισι δε αντί ποδών ες τετράγωνον σχήμα, πείθομαι τούτο Άριαδνην
λαβείν παρά Δαιδάλου, και ήνίκα ήκολούθησε τω Θησεί, το άγαλμα έπεκομίζετο οίκοθεν αφαιρεθέντα δέ αυτής τον Θησέα ούτω φασίν οι δήλιοι το ξόανον της θεού αναθείναι τω
Άπόλλωνι τω δηλίω ίνα μή οικαδε επαγόμενος ες άνάμνησίν τε ‘Αριάδνης έφέλκηται και αεί νέας επί τω ερωτι ευρίσκεται τάς συμφοράς.
Στο ταξίδι του προς την Κρήτη ο Θησεύς συνάντησε πολλούς θεούς, αλλά δύο είναι οι σημαντικότεροι, ο Απόλλων και η Αφροδίτη.
Στο Βίο του ήρωος από τον Πλούταρχο διαβάζουμε ότι, πριν φύγει για την Κρήτη, τον διέταξε ο Απόλλων να πάρει μαζί του ως κ α θ η γ ε μ ό ν α και σ υ ν έ μ π ο ρ ο ν την Αφροδίτη και μάλιστα ότι τότε, ενώ θυσίαζε δίπλα στην θάλασσα μια κατσίκα, αυτή ξαφνικά μεταμορφώθηκε σε τράγο , γι’ αυτό και η θεά ονομάστηκε ε π ι τ ρ α γ ί α.
Ο Θησέας, πριν την αναχώρηση του για την Κρήτη, βρίσκεται στο κατώφλι μιας μυητικής διαδικασίας, η αλλαγή του φύλου του ιερείου δηλώνει πρακτικές αντιστροφής που συμβαίνουν στις
τελετές μύησης. Σε αυτό το πλαίσιο εντάσσεται και η ίδρυση του ιερού της Πανδήμου, της «θεάς όλου του δήμου», από το Θησέα μετά στο συνοικισμό.
Πλουτ. Θησ. 18: Λέγεται δ’ αυτώ τον μεν εν Δελφοίς ανελείν θεόν Άφροδίτην καθηγεμόνα ποιεισθαι και παρακαλείν συνέμπορον, θυοντι δε προς θαλάσση τήν αίγα θήλειαν ούσαν αυτομάτως τράγον γενέσθαι, διό και καλείσθαι τήν θεόν Ε π ι τ ρ α γ ί α ν
Ο χαρακτηρισμός της Αφροδίτης ως καθηγεμόνης στο ταξίδι του Θησέα, συνδέει την Αφροδίτη και την Άρτεμη (Ηγεμόνη Άρτεμις και Αφροδίτη), και μάλιστα σε ένα πλαίσιο χορικών συνδηλώσεων.
Η Αφροδίτη καθηγεμών του Θησέως αντανακλά τη σχέση της θεάς με τον Πάρη, τον οποίο εκείνη στέλνει στην Ελλάδα. Η ίδια αυτή θεά άγει την Ελένη στην Τροία.
Στο Γ της Ιλιάδας σχολιάζεται, με το ιδιαίτερο ομηρικό ύφος, η απόλυτη υποταγή με διαφορετικούς τρόπους, των δύο αυτών πλασμάτων στην Αφροδίτη.
Το να ηγεμονεύει ενός ταξιδιού στη μυθική γλώσσα, το να είναι κ α θ η γ ε μ ώ ν η Αφροδίτη, σημαίνει ότι το ταξίδι είναι αφιερωμένο στην Αφροδίτη και υπακούει στη λογική του πεδίου δράσης της. Όμως, πριν την τελική επανένταξη, ο Θησεύς αφήνει στον Απόλλωνα και στην μετρημένη του κυριαρχία το ξόανο της
θεάς.

Τα Αφροδίσια, η επιστροφή του Θησέως στην Αθήνα από την Κρήτη, η Γέρανος χορεία και η άλειψις του Κερατώνος βωμού τον Εκατομβαιώνα.

― δή τότε και στεφάνοισι βαρύνεται ίρόν άγαλμα
Κύπριδος αρχαίης αριήκοον, ήν ποτέ Θησεύς
είσετο σύν παίδεσσιν, ότε Κρήτηθεν ανέπλει.

Τα Αφροδίσια στη Δήλο εορτάζονται το μήνα Εκατομβαιώνα• ανάμεσα στα έξοδα των ιεροποιών είναι και η κόσμησις του αγάλματος καθώς και η προμήθεια του χορού με λαμπάδες, ρυμούς και κληματίδες. Πρόκειται για την τελευταία από τις λεγόμενες δημόσιες εορτές στην οποία γίνεται αναφορά σε προμήθεια χορού (χωρίς ωστόσο να διευκρινίζεται ότι πρόκειται για το «χορό των γυναικών»).
Η Αφροδίτη στη Δήλο έχει δύο ναούς• ο ένας, που έχει ταυτιστεί με βεβαιότητα, είναι ένας μικρός ναΐσκος στα Β. της Συνοικίας του Θεάτρου τον οποίο αφιέρωσε στη θεά ο Στεσίλεως στα τέλη του -4ου αιώνος.
Ο δεύτερος ναός που παραδίδεται από τις επιγραφές είναι το «Άφροδίσιον εν ίερώι».
Η πρώτη αναφορά σε Χορεία που προμηθεύουν οι ιεροποιοί με τα γνωστά υλικά για την εορτή των Αφροδισίων σώζεται στην επιγραφή του -246 έτους, η τελευταία μεταξύ – 175 και -166 ετών.
Ο χορός, δεν έχει κανέναν άλλο προσδιορισμό και αναφέρεται πάντοτε στον ενικό• οι λαμπάδες, οι ρυμοί κλπ, κοστίζουν περίπου όσο και στις προηγούμενες εορτές ενώ εδώ υπάρχει αναφορά σε ένα ακόμη έξοδο.
Σε αυτές τις δημόσιες εορτές (Απολλώνια, Αρτεμισία, Λήτοια, Βριτομάρτια, Αφροδίσια) και μόνον αναφέρεται η συμμετοχή ενός χορού που εξοπλίζεται με τα ίδια υλικά και επομένως επιτελεί την ίδια κάθε φορά λειτουργία.
Οι θεότητες, στις εορτές των οποίων συμμετέχει ο χορός αυτός, είναι ίδιες με εκείνες που, με τον έναν ή τον άλλο τρόπο, εμπλέκονται και στη Γέρανο και έχουν στενή σχέση με τον Κεράτινο βωμό.
Ο λόγος για τον οποίο μεγάλο μέρος μελετητών οδηγήθηκε στο συμπέρασμα ότι η εκτέλεση της Γεράνου γένεται στα Αφροδίσια, συνεπώς προς τιμήν της Αφροδίτης, είναι κατ’ αρχήν οι στίχοι 307-309 του ύμνου εις Δήλον • πριν την εκτέλεση του μεικτού κύκλιου χορού, το ξόανο της Αφροδίτης, που είχε φέρει ο Θησέας με τους συντρόφους του κατά την επιστροφή του από την Κρήτη, βαραίνει στολισμένο με στεφάνια. Ο συσχετισμός όμως του χορού με τη λατρεία της θεάς βασίζεται και σε άλλα στοιχεία• εάν αντιληφθούμε τη Γέρανο ως ένα μεικτό χορό που απαρτίζεται από αγόρια και κορίτσια σε ώρα γάμου, είναι εύλογη η σύνδεση του με την Αφροδίτη, η οποία θεωρείται από ορισμένους μελετητές ότι υποκατέστησε στον Αιγιακό χώρο παλαιότερη λατρεία άλλης γυναικείας θεότητας, πιθανότητα της μινωικής Αριάγνης.
Μάλιστα υπάρχει η άποψη, ότι αναφορές στην Αφροδίτη Αγνή σε ορισμένες δηλιακές επιγραφές αντικατοπτρίζουν την παλαιότερη αυτή λατρεία. Την άποψη ότι η Γέρανος χορεύεται στα Αφροδίσια υποστηρίζουν σπουδαίοι μελετητές όπως οι Latte , Nilsson , Lawler , Calame .
Η παραπάνω θεωρία συνδέεται με την άποψη ότι και ο Κεράτινος βωμός είναι αφιερωμένος στην Αφροδίτη, άποψη που υποστηρίχτηκε επίσης από μεγάλο αριθμό μελετητών .
Ωστόσο η φράση π ό τ ν ι α σ ο ν π ε ρ ί β ω μ ό ν στο στ. 312, δεν πρέπει να απευθύνεται στην Αφροδίτη (το επίθετο π ό τ ν ι α συνήθως δεν της αποδίδεται ), και το λογικότερο είναι να πρόκειται για τη Δήλο .
Από το μεικτό χορό του Ωλήνα (και τη μυητική πορεία των νέων, που αφήνουν μια πλεξίδα από τα μαλλιά τους την ώρα του εύηχους υμεναίου), ο Καλλίμαχος πέρασε στην Αφροδίτη, το Θησέα και την κύκλια όρχηση γύρω από το βωμό της πότνιας. Πάντως, η αμφισημία, η παρουσία διαφόρων θεοτήτων αλλά και η διαφωνία των μελετητών, ίσως αντικατοπτρίζουν, , το πολυεπίπεδο αυτής της τελετουργίας.
Τα Αφροδίσια όπως και τα Ωσχοφόρια στην Αθήνα τονίζουν στην τελετουργία τα στάδια της επιστροφής του Θησέα από την Κρήτη στην Αθήνα.
Η άποψη αυτή βασίζεται κυρίως σε μια πληροφορία που παραδίδουν οι δηλιακές επιγραφές, ότι δηλαδή κατά το μήνα Εκατομβαιώνα, (4η)όταν δηλαδή τελούνται τα Αφροδίσια, γινόταν και η ά λ ε ι ψ ι ς του Κερατώνος βωμού με πίσσα, γεγονός που θεωρείται ως προετοιμασία απαραίτητη για την εκτέλεση της Γεράνου.
Σύμφωνα με τις επιγραφές η αλειψίς του Κερατώνος γίνεται συνήθως κατά το μήνα Εκατομβαιώνα, υπάρχουν όμως και κάποιες περιπτώσεις που γίνεται και κατά τον Πάνεμο.
Η σύμπτωση της άλειψης του βωμού με τα Αφροδίσια μπορεί να είναι εντελώς τυχαία και πιθανότατα επιλέγονταν οι ξηροί μήνες του έτους για τη συντήρηση του.
Η Γέρανος Χορεία είναι ένας θριαμβευτικός χορός εκείνων που ξέφυγαν από τη μινωική καταδυνάστευση. Χορεύεται προς τιμήν μιας γυναικείας αιγιακής θεότητας η οποία, ανάλογα με τον τόπο καταγωγής των εκτελεστών του χορού, έπαιρνε διάφορες μορφές: έτσι πιθανώς η Αριάδνη να αποτελούσε ένα υποκατάστατο της κρητικής μεγάλης θεάς και κατόπιν της ελληνικής Αφροδίτης• επίσης ο χορός μοιάζει να σχετίζεται με την καρική Λητώ και συχνά έχει συνδυαστεί με τις περιπλανήσεις της- ακόμα και με την Άρτεμη αφού διάφορα εξαρτήματα απαραίτητα για το χορό φυλάσσονταν στο Αρτεμίσιο.
Τέλος ο Κεράτινος βωμός, ίσως ένα δάνειο από την Κρήτη (πράγμα που προφανώς ισχύει• πρβλ. Μαρινάτος 1936, σ. 241-244), ο οποίος πολύ αργότερα συνδέθηκε με τον Απόλλωνα.