Ένη και Νέα – Τριακάς Εκατομβαιώνος

Ένη και Νέα – Τριακάς Εκατομβαιώνος

Τριακάς
Νεκύσια

Δείπνα
Εκάτης

Επίβδα

Παναθηναίων

Τη σημερινή ημέρα οι Αθηναίοι επισκέπτονται τους οικογενειακούς τάφους και τιμούν τους προγόνους τους, μνημονεύουμε τους νεκρούς μας και τελούμε τα νεκύσια.

Αφήνουμε γεύματα στα τρίστρατα

ΑΘΗΝΑΙΟΣ 7.126,127,139― Καὶ ταῖς τριακάσι δὲ αὐτῇ τὰ δεῖπνα φέρουσι.
ΠΑΡΟΜ. ΕΛΛΗΝΙΚ. 905― Τὰς ἐν Ἅιδου τριακάδας· τιμᾶται ἡ τριακὰς ἐν Ἅιδου διὰ τὴν Ἑκάτην μυστικώτερον. . . ὅθεν καὶ ἀφιδρυμένη Ἑκάτη πρὸς ταῖς τριόδοις ἐστὶ, καὶ τὰ νεκύσια τῇ τριακάδι ἄγεται.

Ὁ Ἀπολλόδωρος, ὅπως καταγράφεται στὸν Ἀθηναίο 7.325Α (Ἀποσπ.Ἑλλην.Ἱστ.244F 109) δηλώνει τὰ δεῖπνα προσφέρονταν πρὸς τιμὴν τῆς Ἑκάτης τὴν τριακοστὴ ἡμέρα τοῦ κάθε μηνὸς :
― τῆ δὲ Ἑκάτῃ ἀποδίδονται ἡ τρίγλη διὰ τῆς ὀνομασίας κοινότοιτα· τριοδῖτις γὰρ καὶ τρίγληνος, καὶ ταῖς τριακάσι δ’αὐτῆ τὰ δεῖπνα φέρουσι.ΑΘΗΝΑΙΟΣ 7.325Α

Αὐτὸ τὸ ἔθιμο διευκρινίζεται μὲ μεγαλύτερη λεπτομέρια ἀπὸ τὸν σχολιαστὴ τοῦ Ἀριστοφάνους στὸν Πλοῦτο :
― κατὰ δὲ νουμηνίαν (ΑΥΡΙΟ) οἱ πλούσιοι ἔπεμπο δεῖπνον ἐσπέρας, ὥσπερ θυσία τῆ Ἑκάτῃ ἐν τοῖς τριόδοις:οἱ δὲ πένητες ἥρχοντο πεινῶντες, καὶ ἤσθιον αὐτὰ καὶ ἔλεγον ὅτι ἡ Ἑκάτη ἔφαγεν αὐτά.ΣΧΟΛΙΑ ΑΡΙΣΤΟΦΑΝΗΣ ΠΛΟΥΤΟΣ στ.594

Ὁ σχολιαστὴς κατὰ πάσα πιθανότητα ἀκολουθεῖ αὐστηρῶς τὴν τήρηση τοῦ ἡμερολογίου ὅπου ἡ ἡμέρα ἄρχιζε κατὰ τὸ ἡλιοβασίλεμα, κατὰ τὴ ὁποία πραγματοποιοῦνταν οἱ προσφορὲς , ποὺ γενικῶς ἄρχιζαν τὸ ἀπόγευμα τῆς 30ης καὶ ἵσως τὴ συνδέει μὲ τὴ νουμηνία. Δὲν ὑπάρχουν ἀποδείξεις ὅτι αὐτὰ τὰ ἰδιωτικὰ δεῖπνα για τὴν Ἑκάτη είναι ἐπίσημοι ἑορτασμοί ἤ δημόσια ἑορτὴ τῆς πολιτεῖας τῶν Ἀθηναίων.