
![]() |


Ενάτη φθίνοντος Εκατομβαιώνος
Αθηνάς
οικιακά
θυόμενα
Συνέλευση
της Βουλής
θυόμενα
Κουροτρόφου
Έρχια
Θηλασμός
Εριχθόνιου
από την
Αθηνά
θυόμενα
Αρτέμιδος
Έρχια
Συνέλευση
της Βουλής

Μια συνέλευση της Βουλής, το έτος -411, εδραιώνει τη σημερινή ημέρα ως ημέρα συνελεύσεων της Βουλής.
IG³ 298, ΣΕΙΡΕΣ 14-17:― ψηφισαμένης της βολής Εκατομβαιώνοςενάτηι φθίνοντος
Η εικοστή ημέρα, η εικοστή πρώτη ημέρα, και η εικοστή δεύτερη ημέρα , είναι όλες ιερές για την Αθηνά.
ΠΡΟΚΛΟΣ ΣΧΟΛΙΑ ΣΕ ΗΣΙΟΔΟ 778― ιστάμενον μηνά ως εικάδα (εώς εικάδος) έλεγον, μετά δε τούτο πρώτην φθίνοντος δευτέραν φθίνοντος.Φιλόχορος δὲ πάσας τας τρεις ιερὰς της Αθηνάς (20,21,22)
Ιερή ημέρα της θεάς Αθηνάς.
Θυσίες στην Κουροτρόφο και στην Αρτέμιδα περιγράφονται την σημερινή ημέρα από το ιερό θυσιολόγιο του δημου Έρχιας.
ΣΤΗΛΗ Γ’, ΣΕΙΡΕΣ 1-12 ― Εκατομβαιώνος δεκάτει υστέραι, Κουροτρόφωι, ες Σωτιδών Έρχιχοίρος, ου φόρα, ΗΗΗ Αρτεμίδι ες Σωτιδών Έρχι: αίξ, ου φορά, το δέρμα καταγίζ: Δ
ΣΤΗΛΗ Δ’, ΣΕΙΡΕΣ 1-12 ― Εκατομβαιώνος δεκάτει υστέραι, Κοροτρόφωι, επί το Άκρο Έρχιά, χοίρος, ου φορά ΗΗΗ Αρτεμίδι, επί το Άκρο Έρχιά, αιξ,ου φορά, δέρμα καταιγίζε: Δ
Οι πομπές ως θρησκευτικά φαινόμενα, το λεξιλόγιο της πομπής, οι χώροι των πομπών. το Πομπείον – η Αφετηρία των μεγάλων Πομπών.
Η πομπή είναι μια δημόσια τελετή αναπόσπαστη των ελληνικών λατρευτικών πρακτικών. Η ελληνική λέξη για αυτό, η πομπή, από το πέμπειν, περιέχει μέσα της την ιδέα ότι κάτι απτό μεταφέρεται από το ένα μέρος στο άλλο. Στην ελληνική τελετουργία η πομπή αφορά συγκεκριμένα την αποστολή προσφοράς σε έναν θεό ή σε μία θεά.
Έτσι, λατρευτικά αντικείμενα και ζώα συνοδεύονται για να φτάσουν σε έναν ιερό προορισμό όπου θα αποσταλούν στη θεότητα είτε αφιερώνοντας τα αντικείμενα και αφήνοντάς τα σε έναν ναό είτε σε ένα ιερό τελόντας τα θυόμενα.
Η έννοια της πομπής πήρε τελικά φυσική μορφή ως νεαρή γυναίκα, προσωποποιημένη και εγγεγραμμένη ως τέτοια από τους Έλληνες αγγειογράφους.
Οι πομπές λαμβάνουν χώρα στο πλαίσιο διαφόρων τελετουργικών δραστηριοτήτων που διέπουν τη ζωή των αρχαίων Ελλήνων ή των Ελλήνων κατά τα πάτρια σήμερα, συμπεριλαμβανομένων των γάμων και των κηδειών. Τα άτομα και οι οικογένειες μπορούν να διεξάγουν πομπές με δική τους πρωτοβουλία.
Στο πλαίσιο των θρησκευτικών εορτών, η πομπή αποτελείται από τέσσερα κύρια μέρη, τα οποία συνήθως περιλαμβάνουν:
(1) την περιφορά ενός αγάλματος του τιμώμενου θεού και/ή των τελετουργικών αντικειμένων και ζώων σε μια καθορισμένη διαδρομή μέσα στην πόλη ή την ύπαιθρο, μερικές φορές με στάσεις κατά μήκος της διαδρομής για συγκεκριμένες τελετές,
(2) την άφιξη της πομπής στον προκαθορισμένο προορισμό της με τη προσφορά και την καύση των θυομένων στο βωμό πριν από το κτήριο του ναού ή του ιερού,
(3) τη διανομή των μαγειρεμένων θυμάτων της θυσίας στο κοινό
(4) αγώνες γυμνικούς, ιππικούς, μουσικούς, ποιητικούς και άλλα δρώμενα προς τιμήν του θεού.
Οι πομπές διεξάγονταν κατά μήκος καθορισμένων διαδρομών και έτσι υπήρχε ένα τοπογραφικό στοιχείο και μια σχέση με συγκεκριμένα τοπία για τους συμμετέχοντες στις διάφορες εορτές.
Μερικές φορές συγκεκριμένες τελετουργικές πράξεις πραγματοποιούνται κατά μήκος αυτών των καθορισμένων διαδρομών. Οι πομπές διατάσσονται σύμφωνα με καθιερωμένες διαδικασίες και οι λατρευτικές αρχές έλεγχαν τις θέσεις μέσα σε αυτές.
Καθορίζονται συγκεκριμένα καθήκοντα με σταθερούς τίτλους, όπως οι κανηφόροι, οι υδροφόροι, οι λαμπαδηφόροι, οι σπονδοφόροι και οι θαλλοφόροι.
Στις λατρείες της Δήμητρας και του Διονύσου, μεταφέρονται κλειστά ψάθινα δοχεία, κίσται, των οποίων το περιεχόμενο είναι γνωστό μόνο στους μυημένους, καθώς και λίκνα, τα λικνόφτιαρα της κριθής, υπογραμμίζοντας τη σχέση αυτών των θεών με τη γεωργική γονιμότητα.
Οι πομπές είναι λατρευτικές και εορταστικές εκδηλώσεις, οι οποίες απαιτούν ειδική ενδυμασία και περίτεχνο εξοπλισμό. Η αντίθεση με τις δραστηριότητες της καθημερινής ζωής για την προετοιμασία για την συμμετοχή σε μια πομπή αρχίζει με το λουτρό, την ένδυση με καθαρά ενδύματα και τον στολισμό.
Οι συμμετέχοντες στην πομπή διαχωρίζονται από τον γενικό πληθυσμό, παίρνουν τις θέσεις τους στον σχηματισμό και κινούνται προς έναν καθορισμένο στόχο. Η ιδιαίτερη ιδιότητα των συμμετεχόντων ενισχύεται από την εορταστική ενδυμασία που φέρουν και τις κλασσικές ταινίες, ταινίες κεφαλής και τα κλαδιά (θαλλούς) που κρατούν στα χέρια τους. Συχνά επικεφαλής της πομπής είναι μια κοπέλα ή ένα νεαρό αγόρι.
Οι κοπέλες φέρουν στο κεφάλι τους κανά (καλάθια), στα οποία είναι κρυμμένη η θυσιαστική μάχαιρα κάτω από τα σιτηρά ή οι ειδικοί τελετουργικοί άρτοι που χρησιμοποιούνται για να προσελκύσουν το ιερείο στο βωμό. Συχνά μεταφέρονται επίσης υδρίες και θυμιατήρια.
Η μουσική είναι μια διαδεδομένη πτυχή των πομπών και υπάρχουν στοιχεία ήδη από την εποχή του Χαλκού ότι οι πομπές που οδηγούσαν σε θυσίες συνοδεύονταν από μουσική. Στην εικονογραφία, θυσιαζόμενα ζώα, όπως βοοειδή, χοίροι, αιγοπρόβατα, ακολουθούνται συχνά από μουσικούς, συνήθως αοιδούς, κιθαριστές και λυράρηδες.
Ακριβή στην παραγωγή, μια πομπή θα παρείχε την ευκαιρία στους πλούσιους πολίτες να επιδείξουν την ευεργεσία τους, κερδίζοντας έτσι την εύνοια και τον σεβασμό των κατοίκων μιας πόλης.
Στην Αθήνα, τα ερείπια ενός ειδικού κτηρίου πομπής που χρονολογείται από τις αρχές του -4ου αι., το Πομπείον, (εικ.) έχουν ανασκαφεί στο βορειοδυτικό τμήμα της πόλης, στον Κεραμεικό, στο χώρο μεταξύ της Ιεράς Πύλης και της Πύλης του Διπύλου.
Αυτή είναι η παραδοσιακή αφετηρία για τις μεγάλες πομπές, όπως αυτές των Παναθηναίων που κατευθύνονταν στην πόλη προς την Ακρόπολη, ή των Μυστηρίων που οδηγούσαν έξω από την πόλη προς την κοντινή Ελευσίνα.
Αποτελείται από μια μεγάλη ανοιχτή αυλή περίπου σαράντα τρία μ. επί δεκαέξι μ. που περιβάλλεται από μια κιονοστοιχία με θάλαμους που ανοίγουν από αυτήν. Αυτή η εκτεταμένη, μακρόστενη αυλή παρείχε χώρο για τη συγκέντρωση των κύριων συμμετεχόντων στην πομπή και την επιθεώρησή τους για να βεβαιωθεί ο πομπάρχης ότι ο εξοπλισμός ήταν εντάξει πριν την έναρξη της πομπής.
Βιβλιογραφία – πηγές: ThesCRA τόμος 1

































