Ένη και Νέα – Τριακάς Ελαφηβολιώνος

ΥΗΥΗΥΗΥΗΥΗΥΗΥΗΥΗΥΗΥΗΥΗΥΗΥΗΓ

Ένη και Νέα – Τριακάς Ελαφηβολιώνος

Τριακάς

Νεκύσια

Συνέλευση της Εκκλησίας του δήμου

Δείπνα Εκάτης

Τρεις συνέλευσεις της Εκκλησίας του δήμου, εδραιώνουν την σημερινή, την τελευταία ημέρα του Ελαφηβολιώνος μηνός, ως την ημέρα των συνελεύσεων για την Εκκλησία του δήμου.


IG II² 354, ΣΕΙΡΕΣ 2-7, -328
― ἐπὶ Ευθυκρίτου ἄρχοντος· ιερείως δε Ανδρο
κλέους εκ Κεραμέων· επί της Αντιοχίδος ογδόης
πρυτανείας ήι Πυθόδηλος Πυθοδήλου
Αγνούσιος εγραμμάτευεν· ένηι και νείαι
προτέραι, εικοστήι της πρυτανείας· εκκλησία.


Ο αριθμός της πρυτανείας εδραιώνει τον μήνα Ελαφηβολιώνα σε ένα κανονικό έτος.
IG II² 336β, ΣΕΙΡΕΣ 5-7, -320
― Ελαφηβολιώνος ένει και νέαι, έκτει και
εικοστέι της πρυτανείας ήι….νεύς
εγραμμάτευεν· εκκλησία.


IG II² 662, ΣΕΙΡΕΣ 1-3, -286
― Επί Διοκλέους άρχοντος επί της Κεκροπίδος
ενάτης πρυτανείας· Ελαφηβολιώνος ένει και νέαι,
τριακοστέι της πρυτανείας· εκκλησία κυρία
Η τριακοστή, η Τριακάδα ή ένη και νέα είναι ιερή στην Εκάτη.
ΑΘΗΝΑΙΟΣ 7.126, 127.139
― και ταις τριακάσι δε αυτή τα δείπνα φέρουσι

Η Μνήμη του θανόντος πρέπει να «ζήσει», κατ΄εντολή της θεάς Αθηνάς, για πάντα, κατά τα πάτρια των Ελλήνων και όχι η πεποίθηση και προσμονή στην ανατολίζουσα μετεμψύχωση. Στην Οδύσσεια (Ι 65) ο Οδυσσεύς δεν εγκαταλείπει την χώρα των Κικόνων αν δεν καλέσει τρεις φορές τους συντρόφους του που έχουν σκοτωθεί στη μάχη με τους Κίκονες·― τρὶς ἕκαστον ἀῦσαι,οἳ θάνον ἐν πεδίῳ Κικόνων ὕπο δῃωθέντες. «φωνάξαμε από τρεις φορές καθένα απ΄ τους δικούς μας,τους δύστυχους, που πέσανε απ΄ τους Κίκονες κομμένοι».

Τα πνεύματα σκιές και είδωλα στην νεαρή μνήμη πια, των νεκρών που σκοτώθηκαν σε αλλοδαπά μέρη πρέπει να κληθούν· όταν επιτευχθεί και γίνει σωστά θα ακολουθήσουν αυτόν που τις καλεί στη μακρινή τους Πατρίδα όπου ένας «άδειος» τάφος (Τύμβος) τους περιμένει . Τον Τύμβο Μνημηϊας τον κελεύει για πρώτη φορά η θεά Αθηνά στον Τηλέμαχο (Α 291)· ― νοστήσας δὴ ἔπειτα φίλην ἐς πατρίδα γαῖαν σῆμά τέ οἱ χεῦαι καὶ ἐπὶ κτέρεα κτερεΐξαι πολλὰ «γυρίζεις πίσω στα γλυκά λημέρια της πατρίδας,του στήνεις μνημείο λόφο χώματος (Τύμβο-σήμα [Ιλ. 419]) , νεκρικά πολλά του θέτεις δώρα». Εδώ οι συγγενείς θα μνημονεύσουν τους δικούς τους ανθρώπους που χάθηκαν για εκείνους τους Έλληνες κατά τα πάτρια που πεθαίνουν σε αλλοδαπές χώρες εκτός αν καταφέρουν οι φίλοι του νεκρού να μεταφέρουν το σώμα του πίσω στην Πατρίδα. Ο Μενέλαος θα ανεγείρει έναν άδειο τάφο Τύμβο μνημηϊας για τον Αγαμέμνονα στην Αίγυπτο (Δ584) ― χεῦ’ Ἀγαμέμνονι τύμβον, ἵν’ ἄ σ β ε σ τ ο ν κ λ έ ο ς εἴη. «Τύμβο μνημηϊας του Αγαμέμνονα έστησα, να ζ ή σ ε ι η δ ό ξ α (του ονόματός) του».

Αυτό είναι το πάτριο καθήκον και εκτελείται κανονικά στον Όμηρο προς όφελος εκείνων που τα σώματά τους είναι αδύνατο να περισυλλεγούν και να θαφτούν με τον συνήθη τρόπο.Το κάλεσμα των χαμένων νεκρών και η ανέγερση τέτοιων «κενών τάφων», προορίζονται να δέχονται οι νεκροί την αφοσίωση των συγγενών τους. Ένα παλαιό έθος πεποίθησης για το αγαθό που επέζησε στην ομηρική πίστη· ο τύμβος πάνω στον τάφο των νεκρών και η ταφόπλακα διατηρούν την μνήμη και την φήμη του αιώνια στους ανθρώπους για να μην αγνοούν οι μελλοντικές γενεές το κλέος του. Αυτό διασώζεται από το μνημείο που παρήγγειλε η ίδια η θεά Αθηνά στο έπος για τους ανθρώπους, προς τιμήν τους αλλά και από την ωδή του αοιδού.


Ο Απολλόδωρος, όπως περιγράφεται στον Αθηναίο 7.325Α, αναφέρει ότι σήμερα δίδονταν:
— δείπνα
προς τιμήν της θεάς Εκάτης την τριακοστή ημέρα του κάθε μηνός:
— τη δε Εκάτη αποδίδοται η τρίγλη διά της ονομασίας κοινότητα· τριοδίτις γαρ και τρίγληνος , και ταις τριακάσι δ’ αυτή τα δείπνα φέρουσι.
Αυτό το έθιμο περιγράφεται με περισσότερη ακρίβεια από τον σχολιαστή του Αριστοφάνους , Πλούτος στ. 594:
— κατὰ δὲ νουμηνίαν οἱ πλούσιοι ἕπεμπον δεῖπνον ἐσπέρας, ὥσπερ θυσίαν τῆ Ἑκάτη ἐν ταῖς τριόδοις• οἱ δὲ πένητες ἤρχοντο πεινῶντες καὶ ἥσθιον αὐτὰ καὶ ἔλεγον ὅτι ἡ Ἑκάτη ἔφαγεν αὐτά.


Ο σχολιαστὴς προφανώς ακολουθούσε την πρακτική της αυστηρής καταμέτρησης του χρόνου, σύμφωνα με την οποία η ημέρα άρχιζε κατά το ηλιοβασίλεμα, και ως εκ τούτου η προσφορά που γίνονταν σε γενικές γραμμές το βράδυ της τριακοστής ημέρας θα μπορουσε να οριστεί και κατά την νουμηνίαν. Παρόλα αυτά δεν υπάρχει ισχυρή απόδειξη ότι αυτές οι ιδιωτικές βραδυνές προσφορές αποτελούσαν επίσημη αττικὴ εορτή.
― Καὶ ταῖς τριακάσι δὲ αὐτῇ τὰ δεῖπνα φέρουσι.
(Ἀθηναῖος 7.126,127,139)


ΠΑΡΟΙΜΙΑΙ ΣΥΛΛOΓ. 905
― τας εν Αίδου τριακάδας τιμάται η τριακάς εν Άιδου δια την Εκάτην μυστικώτερον. . . όθεν και αφιδρυμένη Εκάτη προς ταις τριόδοις εστί , και τα νεκύσια τη τριακάδι άγεται.

Τα Νεκύσια τελούνται κάθε μήνα προς τιμήν της μνήμης των προγόνων μας και των ααγαπημένων μας προσώπων που δεν ζουν. Παραπάνω πληροφορίες για την επίσκεψη στον τάφο στο παρακάτω Μελέτημα: Η ΕΠΙΣΚΕΨΗ ΣΤΟΝ ΤΑΦΟ, ΤΑ ΠΑΤΡΙΑ ΝΟΜΙΖΟΜΕΝΑ, ΤΑ ΙΕΡΑ ΠΑΤΡΩΑ, ΤΑ ΕΝΑΓΙΣΜΑΤΑ, Η ΤΕΛΕΤΗ ΣΤΟΝ ΤΑΦΟ, Η ΣΙΤΙΣΙΣ ΤΟΥ ΝΕΚΡΟΥ ΜΑΣ, Ο ΜΕΛΙΤΟΥΤΤΑΣ ΑΡΤΟΣ, ΟΙ ΥΓΡΕΣ ΠΡΟΣΦΟΡΕΣ, Η ΚΟΣΜΗΣΙΣ ΤΗΣ ΜΝΗΜΗΪΑΣ ΣΤΗΛΗΣ ΤΟΥ ΝΕΚΡΟΥ ΜΑΣ