ΥΗΥΗΥΗΥΗΥΗΥΗΥΗΥΗΥΗΥΗΥΗΥΗΥΗΓ

Α΄ Δ Ε Κ Α Σ	Β΄ Δ Ε Κ Α Σ	Γ΄ Δ Ε Κ Α Σ
Α΄ΔΕΚΑΣ	Β΄ΔΕΚΑΣ	Γ΄ΔΕΚΑΣ

Η ὀγδόη φθίνοντος, ἡ εἰκὰς τρίτη.

Μία συνελεύση της Εκκλησίας του δήμου εδραιώνει την σημερινή ημέρα ως ημέρα συνελεύσεων για την Εκκλησία του δήμου.

PRITCHETT AND MERITT, CHRONOLOGY, ΣΕΛ. 121-123, ΣΕΙΡΕΣ1-4, ΕΤΟΣ -190/89
― Επί Δημητρίου άρχοντος επί της Αντιοχίδος ενάτης
πρυτανείας
Ελαφηβολιώνος ογδόει μετ΄εικάδας,
κατά θεόν δε τετράδι μετ΄εικάδας, ογδόει και εικοστέι
της πρυτανείας· εκκλησία εμ Πειραιεί.

Η θρησκευτικότητα των Ελλήνων και η λατρεία στους νεκρούς προγόνους.

Οι νεολιθικοί κάτοικοι της Ελλάδος βρίσκονται σε προχωρημένη βαθμίδα πολιτισμού και είναι φυσικό και στην θρησκευτική ζωή τους να έχουν ξεπεράσει τον πρωτόγονο άνθρωπο.
Κατέχουν ήδη την έννοια της ανθρωπομορφικής θεότητος.

Δεν νοιάζονται για την «ψυχή», καμία μετά θάνατο «ζωή» και λύτρωση «ψυχής» ή «θέωσης». Μοναδικός και καθημερινός αγώνας τους είναι αυτός της επιβίωσης και της ζωής.

Η θρησκευτική ζωή συνάδει την γεωργική τους ασχολία έτσι εκτός από τις λατρευτικές πράξεις σχετικές με τις θεότητες που προστατεύουν την βλάστηση και τη γονιμότητα των ανθρώπων και των ζώων τελούν και ιεροπραξίες για την ευόδωση της συγκομιδής των σιτηρών.

Τέτοιες τελετές πραγματοποιούνται στην εποχή της σποράς και του θερισμού από όλη την κοινότητα μπροστά στο μέγαρο του ηγεμόνος στο μεγάλο προαύλιο. Ο ηγεμόνας της κοινότητας , αυτή την εποχή εκτός από πολιτικός, στρατιωτικός ηγέτης, ανώτατος δικαστής , φρουρός της ηθικής τάξης και της γαλήνης της κοινότητας είναι και θρησκευτικός αρχηγός ιερέας, αυτός που οργανώνει την κοινή λατρεία και εκτελεί ο ίδιος τις τελετές για , την πρόκληση υετού για τις καλλιέργειες , την παύση της ανομβρίας, του λοιμού ή της θεομηνίας για να απομακρυνθεί το κακό από την κοινότητα. Στο προαύλιο του μεγάρου του ηγεμόνος τελούνται και όλες οι εορτές.

Η λατρεία των προγόνων νεκρών παίζει σημαντικό ρόλο στην λίθινη εποχή των Ελλήνων αλλά και του Χαλκού. Οι άνθρωποι θάβουν τους νεκρούς προγόνους τους δίπλα ή μέσα στην οικία , κάτω από το δάπεδο. Αδιαφιλονίκητος είναι ο σεβασμός στον νεκρό και έχει κεντρική θέση στην θρησκευτική ζωή των πρώτων Ελλήνων.

Υπάρχει η πεποίθηση ότι οι νεκροί μπορούν να βλάψουν τους ζωντανούς· οσοδήποτε ανίσχυρος και ακίνδυνος κι αν ήταν κάποιος στη ζωή του, ευθύς μόλις πέθαινε, γίνεται ύπαρξη μυστηριώδης, από την οποία δεν ξέρει κανείς πώς να προστατευτεί, γιατί δεν την βλέπει ούτε την ακούει ούτε αισθάνεται εύκολα την παρουσία και τις κινήσεις της. Γι αυτό πρέπει να διατηρήσει με την λατρεία την εύνοιά του.

Ο φόβος τότε εξαφανίζεται και η σχέση προς τον νεκρό παίρνει εγκάρδιο χαρακτήρα. Οι απόγονοι αναγνωρίζουν με τον καιρό πως σ΄αυτόν οφείλουν την ζωή και την ευημερία τους και πως αυτός μπορεί με μια μυστηριώδη δύναμη που απόκτησε καθώς πέθανε να τους βοηθήσει. Η σοδειά θα ευδοκιμήσει, αν δεν λησμονήσουν τους νεκρούς προγόνους τους , εκείνους που πρωτοκαλλιέργησαν αυτούς τους τόπους.

Στο τέλος της συγκομιδής χρέος του καθενός είναι η προσφορά στους νεκρούς των πρώτων καρπών του έτους. Αυτή η παράδοση διατηρήθηκε στην Ιστορική και Κλασσική Ελλάδα.

Ιδίως η σοδειά του σιταριού ήταν πάντα συνδεδεμένη με τους νεκρούς της κοινότητας. Την περίοδο του Χαλκού οι νεκροί θάβονται μέσα στους ίδιους πίθους σαν αυτών της αποθήκευσης του σιταριού. Τα πιθάρια του οίκου που τιμάνε τους νεκρούς του οίκου ευλογούνται, και δεν μένουν ποτέ άδεια ώστε να πεινάσει ο οίκος οι οικογένειες των απογόνων και η κοινότητα.

Το ίχνος του εθίμου της ταφής του οικείου νεκρού εντός του οίκου διατηρήθηκε στην λατρεία του Αγαθού δαίμονος του οίκου στην αρχαϊκή και κλασσική Ελλάδα.