Έκτη ισταμένου Μουνιχιώνος

ΥΗΥΗΥΗΥΗΥΗΥΗΥΗΥΗΥΗΥΗΥΗΥΗΥΗΓ

Έκτη ισταμένου Μουνιχιώνος

Αρτέμιδος

Οικιακές

προσφορές

στα Ιερά

της Αρτέμιδος

Αρτέμιδος

Σωτείρας

Σωτήρια

στο Δελφίνιον

(Δελφίνια)

Πομπή παρθένων

στο Δελφίνιον

Ικετηρία ήρωος

Θησέως στον Απόλλωνα

και την Αρτέμιδα

Αναχώρηση Θησέως

με τους ηίθεους

για την Κρήτη

Δελφίνιον

Σύνοδος

Σωτηριαστών

Μνημηϊα

της Νίκης των Θεών

στην Γιγαντομαχία


Πλούταρχος καταγράφει ὅτι αὐτὴν τὴν ἡμέρα νεαρὰ κορίτσια πραγματοποιοῦν πομπὴ πρὸς τὸ Δελφίνιον :
ΠΛΟΥΤΑΡΧΟΣ ΘΗΣΕΥΣ 18
― ἕκτῃ μηνὸς ἐπὶ θάλασσαν Μουνυχιῶνος, ᾗ καὶ νῦν ἔτι τὰς κόρας πέμπουσιν ἱλασομένας εἰς Δελφίνιον.

O Deubner ὑποστηρίζει ὅτι αὐτὴ ἡ πομπὴ συνδέεται και σχετίζεται μὲ τὴν ἑορτὴ τῶν Δελφινίων (Feste σελ. 201).
Ο E. Pfuhl (De Atheniensium Pompis Sacris, σελ. 79) προτείνει ότι αυτή η πομπή γίνεται προς τιμήν της Αρτέμιδος παρά του Απόλλωνος. Την σημερινή ημέρα αρχίζουν οι εορτασμοί επίσης των Αρτεμισίων στην ιερή Δήλο. Ο E. Pfuhl δεικνύει ότι η έκτη ημέρα είναι η συμβολική ημέρα των γενεθλίων της Αρτέμιδος, και οι δυό τους, Άρτεμις και Απόλλων λατρεύονται στο Δελφίνιον.
Τὸ δ΄ἔτος τῆς 185ης Ὀλυμπιάδος (-37) πραγματοποιεῖται θυσία καὶ σύνοδος τῶν Σωτηριαστῶν πρὸς τιμὴν τῆς Ἀρτέμιδος Σωτείρας :
ΑΤΤΙΚΗ ΕΠΙΓΡΑΦΗ IG II² 1343
― ἐπὶ Θεοπίθου ἄρχοντος, Μουνιχιῶνος
ἕκτῃ· ἐπειδὴ Διόδωρος Σωκράτου Ἀφιδναῖος
εὔνους ὢν διατελεῖ τῶι κοινῶι τῶι
Σωτηριαστῶν καὶ λόγῳ καὶ ἔργωι πράττων τὰ
συνφέροντα τῇ συνόδωι…καὶ ἀναθῖναι ἐν τῶι τεμένει τῆς Σωτείρας

Βρισκόμαστε στην ένατη λατρευτική ιεροτελεστία στον λατρευτικό κύκλο του Θησέως από την αρχή του Άθηναϊκού Έτους. Ο Θησεύς σήμερα προσφέρει ικετηρία στο Δελφίνιο, μια λατρεία του Απόλλωνος αλλά και της Αρτέμιδος που εδραίωσε ο πατέρας του, ο Αιγεύς. Ο Θησεύς θα προσφέρει την ικετηρία με την πρέπουσα Ευσέβια στον Απόλλωνα (όρκο – καθαρμό) και την Αρτέμιδα (για την σωτηρία των ηιθέων) , λίγο πριν την αναχώρησή του με τους ηίθεους νέους για την Κρήτη. Η εορτή ονομάζεται Ικετηρία ή και Δελφίνια για κάποιους άλλους.Τελείται μια πομπή παρθένων προς το Δελφίνιο. Κάθε κόρη φέρει ένα κλαδί ελαίας περιζωσμένο με λευκό μαλλί, την ικετηρία. Η ονομασία αυτής της εορτής, είναι κατά πάσα πιθανότητα -Ικετήρια-, και περιλαμβάνουν Ευχή για προστασία και σωτηρία. Αρχικά η πομπή πρέπει να είχε πραγματοποιηθεί ως αποτέλεσμα ενός όρκου σε περιόδους θλίψης και οδύνης για τον υποχρεωτικό δασμό των Αθηναίων νέων στην Κρήτη. Η πομπή διατηρήθηκε κατά τη διάρκεια των αιώνων. Η μόνη πηγή για την εορτή είναι ο Πλούταρχος στον βίο του Θησέως 18.1, που συνδέει την εορτή με την αναχώρηση του Θησέως για την Κρήτη. Στην επιστροφή του θα ιδρύσει ναό για την Σώτειρα Αρτέμιδα.

Η θεά Σώτειρα που λατρεύεται από τους Αθηναίους και τους Τροιζήνιους Σωτηριαστές, είναι η θεά Άρτεμις, είναι η θεά που θα προστατέψει και θα σώσει τους έφηβους νέους και νέες, τους ηιθέους, τα αγόρια και κορίτσια σε ώρα γάμου, και που θα επιστρέψουν μαζί με τον Θησέα αργότερα στην Αθήνα σώοι. Η θεά Άρτεμις που προστατεύει κάθε νεαρή ζωντανή ύπαρξη και καθορίζει την μετάβαση στο επόμενο στάδιο του βίου, στην σφαίρα της Αφροδίτης, δεν επιτρέπει τη βίαιη και άκαιρη κατάργηση των όριων που έχει εκείνη θέτει. Ο Θησεύς όταν επιστρέφει από την Κρήτη στην Τροιζήνα ιδρύει ναό στην Αρτεμη Σώτειρα για την σωτηρία των νέων . Παυσ. 2.31.1.

σύνοδος τῶν Σωτηριαστῶν συνδέεται μὲ τὴν πομπὴ στὸ Δελφίνιον. Ἡ θεὰ Σώτειρα ποὺ λατρεύεται ἀπὸ τοὺς Σωτηριαστές είναι ἡ θεά Ἄρτεμις, είναι η θεά που θα προστατέψει και θα σώσει τους έφηβους νέους και νέες που θα επιστρέψουν μαζί με τον Θησέα αργότερα στην Αθήνα. Αὐτὴ ἡ ἐπιγραφὴ βρέθηκε στὸ ἱερὸ τῆς Σωτείρας Ἀρτέμιδος. Ἡ ἔκτακτη σύνοδος γιὰ τὴν Ἀρτέμιδα ἐπιβεβαιώνει ὅτι ἡ Ἀρτέμιδα καὶ ὄχι ὁ Ἀπόλλων λατρεύεται αυτή τὴν ἡμέρα. Τὰ γενέθλια τοῦ Ἀπόλλωνος ἑορτάζονται τὴν ἐπομένη. Ὁ Πλούταρχος ἀναφέρει ὄτι τὴν ἕκτη Μουνιχιῶνος ὁ ἧρως Θησεύς κατέθεσε στὸ Δελφίνιον ἱκετηρία ὑπὲρ αὐτοῦ εἰς τὸν Ἀπόλλωνα πρὶν τὸ ταξίδι του στὴ Κρήτη. Ἡ ἱκετηρία είναι ἕνας κλάδος ἀπὸ τὴν ἱερὴ ἐλαία τῆς Ἀθηνᾶς μὲ στέμμα ἀπὸ λευκὰ ἔρια:


ΠΛΟΥΤΑΡΧΟΣ ΘΗΣΕΥΣ 18.
― γενομένου δὲ τοῦ κλήρου παραλαβὼν τοὺς λαχόντας ὁ Θησεὺς ἐκ τοῦ πρυτανείου, καὶ παρελθὼν εἰς Δελφίνιον, ἔθηκεν ὑπὲρ αὐτῶν τῷ Ἀπόλλωνι τὴν ἱκετηρίαν. ἦν δὲ κλάδος ἀπὸ τῆς ἱερᾶς ἐλαίας, ἐρίῳ λευκῷ κατεστεμμένος. εὐξάμενος δὲ κατέβαινεν ἕκτῃ μηνὸς ἐπὶ θάλασσαν ἱσταμένου Μουνυχιῶνος.

Τὸ Δελφίνιον ιδρύθηκε ἀπὸ τὸν Αἰγέα καὶ λειτουργοῦσε και ὡς δικαστήριο:
ΠΟΛΥΔΕΥΚΗΣ 8.119
― τὸ ἐπὶ Δελφινίῳ δικαστήριον ἱδρῦσθαι μὲν ὑπὸ Αἰγέως λέγεται Ἀπολλωνι Δελφινίῳ καὶ Ἀρτεμίδι Δελφινία.

Ἐκεῖ ὁ Θησεύς πῆρε χρησμό ἀπὸ τὸν θεὸ τῶν Δελφῶν γιὰ νὰ λάβει τὴν θεὰ Ἀφροδίτη ὡς ὀδηγόν του καὶ νὰ τὴν ἐπικαλεσθεῖ ὡς συνοδοιπόρον, ἀμέως μετὰ θυσίασε μία αἶγα .
Γενικῶς ἡ 6η ἱσταμένου τοῦ κάθε μηνὸς ἦταν ἱερὴ γιὰ γενέθλια τῆς Ἀρτέμιδος.
ΣΧΟΛΙΑ ΠΛΟΥΤΟΣ ΑΡΙΣΤΟΦΑΝΟΥΣ. 1127
― Ἔξω τῶν ἑορτῶν ἱεραὶ τινες τοῦ μηνὸς ἡμέραι νομίζονται Ἀθήνῃσι θεοῖς τισιν. . . ἡ δὲ ἕκτη τῇ Ἀρτεμίδι, καὶ ἄλλη ἄλλῳ.

Αὐτὴ τὴν ἡμέρα ἐπίσης οἱ Ἀθηναῖες ψήνουν ψωμάκια (6ης Μουνιχιῶνος) κουλούρες καὶ σὲ σχῆμα τῆς ἡμισελήνου, τὶς Σελῆναι, καὶ γιὰ κάθε ἕξι ἀπὸ αὐτὰ στὴ σειρὰ, ἔπλαθαν καὶ μιὰ ἕβδομη, ποὺ τὴν ὀνόμαζαν:
(ΕΥΣΤΑΘΙΟΣ ΣΧΟΛΙΑ ΙΛΙΑΔΟΣ Σ 575.1165.4
― βοῦς ἕβδομος,κατὰ μίμησιν πρωτοφύους σελήνης.
ΗΣΥΧΙΟΣ
― Ἕβδομος Βοῦς

Τὴν ἕκτη ἡμέρα ἑορτάζεται ἡ ἀνάμνηση τῆς Νίκης ἐπὶ τῶν Γιγάντων :
ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΠΑΡΟΙΜΙΩΝ 176Γ)
―Ἕκτη ἡμέρα• ἐπὶ τῶν ἀγαθῶν ἡμερῶν, ἐν ταύτῃ γάρ μυθεύεται τοὺς θεοὺς νενικηκέναι τοὺς γίγαντας


― ουδέ μέν ή πρώτη
ΗΣΙΟΔΟΣ , ΕΡΓΑ ΚΑΙ ΗΜΕΡΕΣ 785-786