ΥΗΥΗΥΗΥΗΥΗΥΗΥΗΥΗΥΗΥΗΥΗΥΗΥΗΓ

Α’ ΔΕΚΑΣ	Β’ ΔΕΚΑΣ	Γ’ ΔΕΚΑΣ

Ἡ δεύτερη ἡμέρα τοῦ κάθε μηνὸς ἐθεωρεῖτο ἡ ἡμέρα τοῦ Ἀγαθοῦ Δαίμονος.

Τιμὲς ἀποδίδονται καὶ στοὺς ήρωες και τις ηρωϊδες

― ἀγαθοῦ δαίμονος πόμα• τὸ μετὰ τὸ δεῖπνον ἄκρατον πινόμενον παρὰ Ἀθηναίοις• καὶ τὴν β΄ ἡμέραν οὕτως ἐκάλουν. ΗΣΥΧΙΟΣ

― ἀγαθοῦ δαίμονος•καὶ ἡμέραν δὲ τὴν δευτέραν τοῦ μηνὸς οὕτως ἐκάλουν. ΣΟΥΪΔΑΣ

Ὁ Ε. Rodhe (1845-1898) στὸ ἕργο του Ψυχὴ (1890-1894) ἀντιλαμβάνεται τὸν ἀγαθὸ δαίμονα ὡς μία χθόνια θεότητα, αὐτὸ ἐνισχύεται καὶ πηγάζει ἀπὸ τὴν ἀναφορὰ τοῦ Πλουτάρχου:

― Καὶ γὰρ Ἕλληνες ἐν τῇ νουμηνίᾳ τοὺς θεοὺς σεβόμενοι τὴν δευτέραν ἥρωσι καὶ δαίμοσιν ἀποδεδώκασι, καὶ τῶν κρατήρων ὁ δεύτερος ἥρωσιν ἔπικίρναται καὶ ἡρωΐσι. (ΠΛΟΥΤΑΡΧΟΣ ΗΘΙΚΑ 272Α).

Ὁ Ἀθηναῖος συνδέει τὸν ἀγαθὸ δαίμονα μὲ τὸν θεὸ Διόνυσο:

― καὶ διὰ τοῦθ’οἱ Ἕλληνες τῷ μὲν παρὰ δεῖπνον ἀκράτῳ προσδιδομένῳ τὸν ἀγαθὸν ἐπιφωνοῦσι δαίμονα, τιμῶντες τὸν εὑρόντα δαίμονα• ἦν δ’οὗτος ὁ Διόνυσος. ΑΘΗΝΑΙΟΣ 15.675Β

Ἡ μαρτυρία τοῦ Ἀθηναίου εἶναι πολὺ σημαντικὴ ὡς πρὸς τὸν καθορισμὸ τῆς θεότητος τοῦ Ἀγαθοῦ Δαίμονος διότι βλέπουμε ὅτι τὴν δευτέρα ἱσταμένου τοῦ μηνὸς Ἀνθεστηριῶνος, καταγράφεται μία θυσία στὸ θυσιολόγιο τοῦ Δήμου Ἐρχιᾶς στὸν Διόνυσο.

Ὁ σχολιαστὴς τοῦ Ἀριστοφάνους στὸ ἕργο Νεφέλαι, καθορίζει τὴν δευτέρα ἱσταμένου τοῦ κάθε μηνὸς, ὡς ἡμέρα ποὺ τιμᾶται καὶ ὁ Ποσειδών:

― καὶ γὰρ ἐν τῇ πρώτῃ ἡμέρᾳ τεταγμένον ἦν τὸν Δία τιμᾶν, ἐν δὲ τῇ δευτέρᾳ τὸν Ποσειδῶνα, καὶ τοὺς ἄλλους θεοὺς καθεξῆς. ΑΡΙΣΤΟΦΑΝΗΣ ΝΕΦΕΛΑΙ 616

Αὐτὸ τὸ σχόλιο, εἶναι λανθασμένο, διότι ἡ ἱερὴ ἡμέρα τοῦ Ποσειδῶνος εἶναι ἡ ὀγδόη ἱσταμένου τοῦ κάθε μηνὸς. Ἡ ἀναφορὰ αὐτὴ τοῦ σχολιαστὴ ἀφορᾶ τὴ Νουμηνία καὶ ἡ δήλωση του «καὶ τοὺς ἄλλους θεοὺς καθεξῆς» δηλώνει ὄτι γίνεται μία προσπάθεια νὰ παρουσιάσει ἕνα σύστημα ἡμερολογίου ποὺ δὲν ὑπάρχει στὸ Αθηναϊκό Έτος.

Σὲ γενικὲς γραμμὲς ὁ ἀγαθὸς δαίμων εἶναι ἀρχέγονη ελληνικὴ θεότητα, ἡ ὁποία ἀντιπροσωπεύει γενικὰ τὸ πνεῦμα τῆς γονιμότητας καὶ τῆς εὐφορίας, τους πάτριους πρόγονους του οίκου.

Κατὰ τὴν κλασικὴ ἐποχὴ ἀπέκτησε ὑπόσταση καὶ λατρευόταν ὡς φύλακας τῆς οἰκογενειακῆς εὐδαιμονίας καὶ τῆς πόλης, προστάτης τῶν ἀμπελιῶν καὶ τῶν χωραφιῶν, συνήθως μαζὶ μὲ τὴν Ἀγαθὴ Τύχη. Ταυτίζεται ἄλλοτε μὲ τὸν Δία καὶ ἄλλοτε μὲ τὸν Διόνυσο.

Σύμβολά του είναι ο όφις ἢ ὁ φαλλός, καὶ στὴ λατρεία του είναι ἀφιερωμένη ἡ ημέρα ποὺ δοκιμάζεται τὸ νέο κρασί.

Κατὰ τοὺς ἑλληνιστικοὺς χρόνους, συνδέθηκε μὲ τὴ λατρεία τοῦ αἰγυπτιακοῦ θεοῦ Χνοὺμ (τὸν ὁποῖο οἱ Ἕλληνες ὀνόμαζαν Χνούβι, σύμφωνα μὲ τὸν Στράβωνα) ―

Η ΕΠΕΤΕΙΟΣ ΤΗΣ ΜΑΧΗΣ ΤΗΣ ΙΣΣΟΥ ΤΟΝ ΜΑΙΜΑΚΤΗΡΙΩΝΑ

― τοῦτο τὸ τέλος τῇ μάχῃ ἐκείνῃ ἐγένετο ἐπὶ ἄρχοντος Ἀθηναίοις Νικοκράτους μηνὸς Μαιμακτηρῶνος.

Έτσι τέλειωσε αυτή η μάχη, τον μήνα Μαιμακτηριώνα, όταν στην Αθήνα ήταν επώνυμος άρχων ο Νικοκράτης. ΑΡΡΙΑΝΟΣ 2.11.12 ΕΤΟΣ -333

Ο ΤΡΑΥΜΑΤΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ ΤΟΥ Γ’ ΣΤΟ ΜΗΡΟ

― Τῇ δὲ ὑστεραίᾳ, καίπερ τετρωμένος τὸν μηρὸν ξίφει Ἀλέξανδρος, ὁ δὲ τοὺς τραυματίας ἐπῆλθε, καὶ τοὺς νεκροὺς ξυναγαγὼν ἔθαψε μεγαλοπρεπῶς ξὺν τῇ δυνάμει πάσῃ ἐκτεταγμένῃ ὡς λαμπρότατα ἐς πόλεμον. καὶ λόγῳ τε ἐπεκόσμησεν ὅσοις τι διαπρεπὲς ἔργον ἐν τῇ μάχῃ ἢ αὐτὸς ξυνέγνω εἰργασμένον ἢ ἀκοῇ συμφωνούμενον ἔμαθεν, καὶ χρημάτων ἐπιδόσει ὡς ἑκάστους ξὺν τῇ ἀξίᾳ ἐτίμησεν.

― Την επόμενη μέρα, ο Αλέξανδρος παρά τον τραυματισμό του στο μηρό από ξίφος, επισκέφτηκε τους πληγωμένους και αφού συγκέντρωσε κήδεψε μεγαλόπρεπα τους νεκρούς, παρατάσσοντας όλη τη φάλαγγα με τον πιο εντυπωσιακό τρόπο που την οδηγούσε στον πόλεμο. Αυτούς που διαπίστωσε προσωπικά ότι διέπρεψαν στη μάχη, η που υπήρχε ομοφωνία για τα κατορθώματα τους, τους τίμησε με τα λόγια του και με δωρεές ανάλογες με την αξία τους. ΑΡΡΙΑΝΟΣ 2.12.1 ΕΤΟΣ -333

Μην Μαιμακτηριών, λατρείες ηρώων την δευτέρα ισταμένου

Θορικός, Κυπρία (ηρωϊνη), Σκίρος.
Θυσίες, προσφορές στον Θορικό, τον επώνυμο ήρωα και στις Ηρωϊνες (ηρωϊδες) Θορικού στο δήμο του Θορικού.
Τόπος λατρείας καταγράφεται ο δήμος του Θορικού στο τοπικό λατρευτικό Έτος, όπου τοποθετούνται μεγάλες λατρευτικές Τράπεζες για την λατρεία.
― Θορικίωι· βουν μήλαττον ή τετταράκοντα δραχμώς μέχρι πεντήκοντα, ηρωϊνηισι Θορικό τράπεζαν.
Η μυθολογία και το αίτιο της λατρείας παραμένουν άγνωστα, πρόκειται για την λατρεία του επωνύμου ήρωος του Θορικού και αγνώστων ηρωϊνων συν της Κυπρίας.

Στο Φάληρο λατρεύεται ο Σκίρος, ή Σκίρων
Τόπος λατρείας ολόκληρη η περιοχή του Φαλήρου (Φιλόχορος 328 θρ. 111, Πλούτ. Θησεύς 17.6) όπως καταγράφεται στο διάταγμα των Σαλαμινίων, σειρά 93.

Ετάφη στο Σκίρον πάνω στην Ιερά Οδό (Παυσανίας α.36. 3). Το Σκίρον είναι ο προορισμός για την πομπή της εορτής Σκίρα.
Λατρεία: Γίνεται προσφορά κριού τον μήνα Μαιμακτηριώνα (2η) στον ίδιο βωμό της Αθηνάς Σκιράδος που της αποδίδεται προσφορά μιας εγκύου προβατίνας το θέρος.
Αίτιο και μυθολογία.

Στην παράδοση υπάρχουν τρεις, περισσότερο ή λιγότερο, ξεκάθαρες προσωπικότητες , αν και έχουν προφανή σημεία επαφής.

Α. Ο Σκίρος, ο βασιλεύς της Σαλαμίνος, ο υιός του Ποσειδώνος και σύζυγος της Σαλαμίνος (Ησύχ. Σκιράς Αθηνά), ο συνοικιστής της Σαλαμίνος (Φώτιος, Σούδα).
Εμπιστέφθηκε τους καλύτερους ναυσιπλοείς (Ναυσίθοο και Φαίακα) στην εποχή του ώστε να οδηγήσουν και να φέρουν πίσω με ασφάλεια τον Θησέα από την Κρήτη. Στις υπηρεσίς του για το ταξίδι στην Κρήτη (Φιλόχορος 328, Πλούτ. Θησεύς 17.6).
Αυτή η μορφή βρίσκεται σε κοντινή σχέση με:

Β, τον Σκίρωνα ή Σκείρωνα τον Μεγαρίτη ληστή που σκοτώθηκε από τον Θησέα και πετάχτηκε στη θάλασσααπό τον ήρωα στο δρόμο από τα Μέγαρα (Βακχυλ. 17. 24 κλπ.)· αλλά στη μεγαρική παράδοση΄είναι ένας απλοϊκός και δίκαιος άνθρωπος, γαμβρός του Κυχρέως, πεθερός του Αιακού (Πλουτ. Θησεύς 10. 3), ή γαμβρός του Πανδίωνος σύμφωνα με τον Παυσανία (α.39. 1), που αναφέρει την Μεγαρική παράδοση. Έδωσε το όνομά του στη λατρεία της Αθηνάς Σκιράδος (Πραξίων 484 θρ. 1).

Γ. Λίγο πιο απόμακρος είναι ο Σκίρος ο μάντης. Ένας ελευσίνιος μάντης που έδωσε το όνομά του στην Αθηνά Σκιράδα (Φιλόχορος 328 θρ. 14) ή κατά άλλους ένας δωδωναίος που ήρθε στην Ελευσίνα ενάντια στον Ερεχθέα (Παυσανίας α. 39. 6).