ΥΗΥΗΥΗΥΗΥΗΥΗΥΗΥΗΥΗΥΗΥΗΥΗΥΗΓ

Α’ ΔΕΚΑΣ	Β’ ΔΕΚΑΣ	Γ’ ΔΕΚΑΣ

Η δεκάτη ενάτη, ενάτη μεσούντος, εννέακαιδεκάτη,
ενάτη επί δέκα, ενάτη επί δεκάτη.

Αρχή Χειμώνος – Χρησμοσύνη Δελφών – Διθύραμβος Διονύσου

Την σημερινή ημέρα καταγράφεται η Αρχή του Χειμώνος στην δύση των Πλειάδων . Στην αρχή του χειμώνος καταγράφεται στους Δελφούς η περίοδος Χρησμοσύνη που παίρνει την θέση της περιόδου του Κόρου όπως καταγράφει ο Πλούταρχος:

ΠΛΟΥΤΑΡΧΟΣ περι του ΕΙ εν Δελφοις 9

 ― επεί δ΄ουκ ίσος ο των περιόδων εν ταις μεταβολαίς χρόνος, αλλά μείζων ο της ετέρας ην Κόρον καλούσιν, ο δε της Χρησμοσύνης ελάττων, το κατά λόγον τηρούντες ενταύθα τον μεν άλλον ενιαυτόν Παιάνι χρώνται περί τας θυσίας, αρχομένου δε χειμώνος, επεγείραντες τον Διθύραμβον, τον δε Παιάνα καταπαύσαντες, τρεις μήνας αντ΄εκείνου τούτον κατακαλούνται τον θεόν (τον Διόνυσον)• όπερ τρία προς εν τούτο την διακόσμησιν οιόμενοι χρόνω προς την εκπύρωσιν είναι.

Γίνεται δεδομένο από αυτό το απόσπασμα και προκύπτει ότι η Λειτουργία (του Μαντείου) μέσα στο έτος διαιρείται μεταξύ του Παιάνα και του Διθυράμβου, και ότι ο πρώτος χρησιμοποιείται για τρία τέταρτα του έτους, (εννέα μήνες), και ο τελευταίος για ένα τέταρτο, (τρεις μήνες.)  Στο απόσπασμα δηλώνεται ξεκάθαρα ότι ο Διθύραμβος άρχιζε να χρησιμοποιείται «Αρχομένου Χειμώνος». Η Αρχή του Χειμώνος στο ιδίωμα της κλασικής αρχαιότητος είναι η «Πλειάδων δύσις », η εποχή που δύουν οι Πλειάδες.
Στο φυσικό έτος των Ελλήνων, η Αρχή του Χειμώνος συμβαίνει κατά τον μήνα Μαιμακτηριώνα στην Αττική και κατά τον μήνα Απελλαίο / Αλαλκομένιο στους Δελφούς και αντιστοίχως στους πρώτους χειμερινούς μήνες στα υπόλοιπα ημερολόγια των Ελλήνων καθώς ο δείκτης είναι πάντοτε η Δύσις των Πλειάδων. Η Πλειάδων Δύσις, η Σκορπιού 15η [Νοεμβρίου 5η με 10η], κατά τον Μέτωνα στα διορθωμένα έτη του κύκλου του των μηνών στον Μαιμακτηριώνα.

Η λειτουργία του Μαντείου των Δελφών συνδέεται με την τοπική λατρεία , τους ντόπιους θεούς και τον Μύθο της περιοχής. Από τους διαλόγους του Πλουτάρχου  [περί του ΕΙ εις Δελφούς 16], μαθαίνουμε ότι το τελετουργικό Έτος στους Δελφούς διαιρείται σε δύο περιόδους, η μία περιλαμβάνει  εννέα [9] μήνες  και ονομάζεται «Κόρος» και η άλλη  τρεις μήνες [3] και ονομάζεται «Χρησμοσύνη».

 Στην πρώτη περίοδο, «Κόρος», το Μαντείο είναι ανοιχτό και στην καθημερινή λειτουργία του στο ναό χρησιμοποιούν τον Παιάνα για να τιμήσουν τον Απόλλωνα.

Στην δεύτερη περίοδο το Μαντείο είναι κλειστό και χρησιμοποιούν τον Διθύραμβο στο ναό για να τιμήσουν τον Διόνυσο. Ο Διθύραμβος παίρνει την θέση του Παιάνα που χρησιμοποιείται προς τιμήν του Απόλλωνος.

Ο όμβριος Ζευς

Ως θεότητα του ουρανού και επομένως του υετού, ο φυσικός οίκος του Διός  είναι  η κορυφή του όρους  όπου φαίνονται να συγκεντρώνονται σύννεφα, προμηνύοντας καταιγίδα ή βροχή.  Κατά τα πάτρια, ο οίκος του Διός είναι  φυσικά το όρος Όλυμπος, μια ψηλή κορυφή στη βόρεια Θεσσαλία, αλλά και στη λατρεία λατρεύεται  στις κορυφές των ορέων.

Στην Αττική η λατρεία του Διός πραγματοποιείται στις τοπικές κορυφές του Υμηττού και της Πάρνης. Ο Ζευς  Όμβριος κατέχει ένα βωμό στον Υμηττό όπου εκεί έρχονταν οι ντόπιοι αγρότες για να κάνουν προσφορές για τη βροχή. Μια ανασκαφική τοποθεσία στην κορυφή του Υμηττού αποκάλυψε μια κρύπτη με κύπελλα και κύλικες με την επιγραφή του Διός.  Αυτός ο λατρευτικός χώρος,  χρονολογείται από τον (-) δέκατο αιώνα, και είναι ένας από τους παλαιότερους που έχουν βρεθεί στην Αττική.

Παρόμοια πρώιμα ιερά του Διός υπάρχουν στην Πάρνη και σε άλλες αττικές κορυφές. Η σχέση του Διός με τα όρη δεν περιορίζεται  στον ρόλο του ως θεός  της βροχής, ούτε πρέπει να γίνονται όλες οι Ευχές για βροχή στις βουνοκορφές, αλλά η πρακτική είναι  αρκετά διαδεδομένη ως την κλασσική περίοδο.

Ένα άλλο παράδειγμα είναι η λατρεία του Διός Ελλανίου ή Πανελληνίου στην Αίγινα, όπου η ψηλότερη κορυφή είναι γνωστή ως Όρος.  Εκεί, ο αιτιολογικός μύθος του ιερού λέει πώς ο ευσεβής βασιλιάς Αιακός θυσίασε στον Δία στο Όρος και έβαλε τέλος σε μια ξηρασία που απειλούσε όλη την Ελλάδα.  

Στο νησί της Κέως τελέστηκε θυσία στην κορυφή του όρους  για τον Ικμαίο Δία (ο Ζευς της Υγρασίας) την περίοδο που ανατέλλει ο Κύων, προαναγγέλλοντας  τη μεγαλύτερη ζέστη του καλοκαιριού πριν από τα κυνικά καύματα.

Ομοίως στη Θεσσαλία, στο Πήλιο, που είναι  ο τόπος μιας παράξενης τελετουργίας που τελείται για τον Δία Ακραίο (των Υψηλών Κορυφών) την εποχή της ανατολή του Κυνός , πριν από την μεγάλη ζέστη.  Εκεί ευγενείς πολίτες της κοινότητος θυσιάζουν  πρόβατα και φορούν τα  μαλλιαρά δέρματά τους, στη συνέχεια ανεβαίνουν  στη σπηλιά του Κενταύρου Χείρωνος  και στο σχετικό ιερό του Διός. Αυτή η ιεροτελεστία είναι  μια θεσμοθετημένη εκδοχή των παλιών θυσιών και επικλήσεων για τη βροχή.

Όλες οι επικλήσεις για βροχή αλλά και η λατρεία του Διός ομβρίου και τα παρόμοια λατρευτικά επιθέματα  τελούνται κατά το θέρος και πέραν της λήξεώς του.

Ο Πρόκλος σχολιάζοντας τον Ησίοδο μας πληροφορεί :
810 : η μέση ενάτη:
― «τα πατροπαράδοτα έθιμα των Αθηναίων αποδίδουν τη δεκάτη ένατη όπως και τη δεκάτη όγδοη ημέρα στους καθαρμούς και στις αποτροπές, όπως λέει ο Φιλόχορος και ο . . . , ερμηνευτές και οι δύο των πατροπαράδοτων εθίμων. Ίσως για τον λόγο αυτό και ο Ησίοδος λέει ότι αυτή η ημέρα είναι ιερή, και ιδιαιτέρως μετά το μεσημέρι· γιατί αυτό το μέρος είναι κατάλληλο για τους καθαρμούς, επειδή αυτό το μέρος είναι μειωτικό και ως εκ τούτου κατάλληλο για την αφαίρεση των μιασμάτων που μας βαραίνουν ».
ΠΡΟΚΛΟΣ ΣΧΟΛΙΑ ΣΕ ΗΣΙΟΔΟ, ΕΡΓΑ ΚΑΙ ΗΜΕΡΑΙ 810
― εινάς δ΄η μέσση.
ΗΣΙΟΔΟΣ , ΕΡΓΑ ΚΑΙ ΗΜΕΡΑΙ 805-808
Το σχόλιο του Πρόκλου πηγάζει από ένα απόσπασμα του Φιλοχόρου, Περί εορτών, Fr.Hist 328φ190, που αναφέρεται στη 18η και στη 19η, παρόλα αυτά στο Αθηναϊκό Ιερό Ημερολόγιο των εορτών δεν υπάρχει κάτι που να δεικνύει ότι αυτές οι ημέρες ήταν ειδικά αφιερωμένες στη λατρεία και στις καθάρσιες τελετές.
Το απόσπασμα αυτό ίσως αναφέρεται κυρίως στη 18η και στη 19η του Βοηδρομιώνος μηνός, την ημέρα της Ιεράς Πομπής των Ελευσινίων Μυστηρίων όπου τελούνταν αρκετές αποτροπαϊκές καθάρσιες τελετές.