ΥΗΥΗΥΗΥΗΥΗΥΗΥΗΥΗΥΗΥΗΥΗΥΗΥΗΓ

Α΄ ΔΕΚΑΣ	Β΄ ΔΕΚΑΣ	Γ΄ ΔΕΚΑΣ

Η τρίτη, η τρίτη ισταμένου.

Η σημερινή ημέρα του Ποσιδεώνος είναι ιερή για την Αθηνά και τις Χάριτες.
― Τριτογένεια η θεά Αθηνά. . . ή επειδή τριταία γέγονεν, οιονεί η φαινομένη τριταία. και γάρ την αυτήν είναι τη σελήνη, και την τρίτην του μηνός Τριτομηνίδα εκάλουν, δοκεί δε γεγενήσθαι τότε η Αθηνά

Αθηνάς Άσβεστος λύχνος

Εκδήλωση Ευλάβειας προς το άγαλμα αποτελεί η χρυσή «ἄσβεστος λύχνος» που καίει μπροστά του ημέρα και νύχτα. Η ιερή άσβεστος λύχνος είναι έργο του πλάστη Καλλιμάχου και εφοδιάζεται μια αφορά τον χρόνο με την αναγκαία ποσότητα λαδιού, συνδέεται ψηλότερα με τον κορμό ενός χάλκινου φοίνικα ο οποίος μεταφέρει την καπνιά της θρυαλλίδας πάνω από την σκεπή του ναού για να μην ρυπαίνεται η εσωτερική επιφάνεια των τοίχων του ναού και η οροφή. Η ιερή άσβεστος λύχνος περιέχει μόνον ελαιόλαδο. ―ΔΙΑ ΤΟ ΑΣΒΕΣΤΟΝ ΑΘΗΝΗΣΙ ΛΥΧΝΟΝ ΙΕΡΟΝ ΤΗΣ ΘΕΟΥ ΕΛΑΙΟΥ ΠΕΡΙΕΙΔΕ ΣΧΟΛΙΑ ΟΜΗΡΟΥ ΟΔΥΣΣΕΙΑ ΠΛΟΥΤΑΡΧΟ
ΕΤΥΜΟΛ. ΛΕΞΙΚΟ ΗΣΥΧΙΟΣ

― Και τριτογένητος θεά. . . ή ότι κατά Καλλσθένην τρίτη του μηνός εγεννήθη.
διό και παρ’ Αθηναίοις η τρίτη ιερά της Αθηνάς. . . ή ότι η αυτή εστί τη σελήνη , η δε σελήνη από συνόδου τριταία φαίνεται.
ΤΖΕΤΖΗΣ ,ΛΥΚΟΦΡΩΝ 519

― Τριτομηνίς• . . . τὴν τρίτην τοῦ μηνὸς τριτομηνίδα ἐκαλοῦν. δοκεῖ γενέθλιος τῆς Ἀθηνᾶς.
ΛΕΞΙΚΑ ΑΡΠΟΚΡΑΤΙΩΝΟΣ, Μ.ΕΤΥΜ. ΣΟΥΪΔΑ

―Τριτομηνίς• ἑορτὴ ἀγομένη Ἀθηνᾶς τῇ τρίτῃ
ΒΕΚΚΕΡIOΣ ΑΝΕΚΔΟΤΑ 1.306.32

― Ἴστρος δὲ καὶ τριτογένειαν αὐτὴν φωσι διὰ τοῦτο λέγεσθαι, τὴν αὐτὴν σελήνῃ νομιζομένην.
[Ὁ Ἀριστοτέλης, ἕνας ἄνθρωπος ἀπό τοὺς πιὸ ἰσχυροὺς σὲ διάνοια, ποὺ διακρίνεται γιὰ τὴν γνώση του, ὅπως ἀναφέρει ὁ Granius, δείχνει μὲ ἀληθοφανῆ ἐπιχειρήματα ὅτι ἡ Ἀθηνᾶ εἶναι ἡ σελήνη, καὶ τὸ ἀποδεικνύει μὲ τὴν αὐθεντία σοφῶν ἀνθρώπων.]
ΑΡΠΟΚΡΑΤΙΩΝ, ΑΡΝΟΒΙΟΣ ΚΑΤΑ ΕΘΝΙΚΩΝ. (Adversuss Gentes) ΙΙΙ ΣΕΛ. 118 31.

Ιερή Χαρίτων
― ἔξω τῶν ἑορτῶν ἱεραί τινες τοῦ μηνὸς ἡμέραι νομίζονται Ἀθήνησι θεοῖς τισίν, οἶον νουμηνία καὶ εβδόμη Ἀπόλλωνι, τετρὰς Ερμῆ καὶ ογδόη Θησεῖ• Χάρισι τρίτη.
ΣΧΟΛΙΑ ΠΛΟΥΤΟΣ ΑΡΙΣΤΟΦΑΝΟΥΣ 1127