
![]() |


Τρίτη φθίνοντος Μεταγειτνιώνος
Αθηνάς
οικιακά
θυόμενα
Αθηνάς
άσβεστος
ιερός λύχνος
τριτογένεια
Μάχη (αγών)
Θερμοπυλών
Β΄ημέρα
προδοσία
Εφιάλτου

Ἡ εἰκοστή ὀγδόη, τρίτη φθίνοντος, τρίτη μετ’εἰκάδα εἰκὰς ὀγδόη.
ΜΑΧΗ ΘΕΡΜΟΠΥΛΩΝ ΗΜΕΡΑ Β’
Η μάχη της πρώτης ημέρας, είναι ιδιαιτέρως βίαιη και κύλησε ευνοϊκά για τους Έλληνες μαχητές, οι οποίοι σκότωσαν τόσους Πέρσες, ώστε σύμφωνα με τον θρύλο, ο Ξέρξης σηκώθηκε τρεις φορές από το θρόνο του για να παρακολουθήσει τη μάχη.
Η δεύτερη μέρα κύλησε παρόμοια με την πρώτη, αλλά το τέλος της σημαδεύτηκε από την πιο γνωστή προδοσία παγκοσμίως. Ένας ντόπιος κάτοικος, ο Εφιάλτης του Ευρυδήμου, που γνώριζε πολύ καλά την περιοχή υπέδειξε στον Πέρση βασιλιά μία στενή και δύσβατη διάβαση, την Ανοπαία ατραπό, η οποία ξεκινάει από τον Ασωπό ποταμό και καταλήγει σε πολύ μικρή απόσταση από το τρίτο στενό των Θερμοπυλών, δηλαδή στα νώτα των Ελληνικών δυνάμεων, ένα μονοπάτι που θα μπορούσε να χρησιμοποιήσει προκειμένου να επιτεθεί στους Έλληνες από πίσω, περικυκλώνοντας τους. Ο Ξέρξης εκμεταλλεύτηκε το πλεονέκτημα που του έδωσε ο προδότης και διατάζει αμέσως μια ισχυρή περσική δύναμη 20.000 ανδρών υπό τον αρχηγό των Αθανάτων Υρδάνη, να διασχίσει με την βοήθεια του Εφιάλτη το μονοπάτι και να βρεθεί στα νώτα των Ελληνικών δυνάμεων.
Η ΔΕΥΤΕΡΗ ΗΜΕΡΑ ΤΗΣ ΜΑΧΗΣ ΤΩΝ ΘΕΡΜΟΠΥΛΩΝ
Οι μάχες της δεύτερης ημέρας στο μέτωπο των Θερμών είναι σαν της πρώτης ημέρας, χωρίς καμμία επιτυχία για τους Πέρσες, οι Έλληνες που είναι τόσο λίγοι σε αριθμό συνεχίζουν να πετσοκόβουν τους Πέρσες. Ο Ηρόδοτος προσθέτει, ωστόσο, ότι οι Έλληνες πολεμούν αλλάζοντας άνδρες ώστε να ξεκουράζονται σε κάθε τμήμα του μετώπου, εκτός από τους Φωκείς. Οι Έλληνες άλλαζαν «την σειρά τους στη γραμμή του μετώπου» (7.212.2). Έτσι όσοι δεν εμπλέκονταν στην πρώτη γραμμή είχαν την ευκαιρία να περιποιηθούν τις πληγές τους και να πάρουν ανάσα. Στο τέλος της ημέρας, λίγοι Έλληνες είχαν σκοτωθεί, ο Ξέρξης δεν είχε επιτύχει τον σκοπό του, και μπορούμε να φανταστούμε την αυξανόμενη απογοήτευση και εκνευρισμό του στην εξέλιξη των γεγονότων. Αυτό που έλειπε από την Περσική ανώτερη διοίκηση, αν και το είχαν καλά ενημερωθεί οι Έλληνες σύμβουλοι, ήταν ένα σημαντικό πράγμα, η τοπική γεωγραφική γνώση .

Δεδομένου ότι δεν υπήρχαν χάρτες, η τοπική γεωγραφική γνώση ήταν πρωταρχικής σημασίας στον αρχαίο πόλεμο• κάτι που σήμαινε ότι ο εισβολέας μιας ξένης γης κατείχε πάντα ένα σοβαρό μειονέκτημα.
Ακόμα, οι προδότες και οι λιποτάκτες είναι το κοινό νόμισμα του πολέμου, και έτσι ήταν για τους Πέρσες όταν ένας ντόπιος άνδρας από την Τραχινία, ο Εφιάλτης, ο γιος του Ευρυδήμου, εμφανίστηκε στους Πέρσες ελπίζοντας να λάβει μια αξιόλογη ανταμοιβή από τον Ξέρξη.
Προσφέρθηκε να δείξει στους Πέρσες τη δυσεύρετη ορεινή διαδρομή και τους καθοδήγησε σε αυτήν, πίσω ακριβώς από την Ανατολική Πύλη των Θερμών ώστε να βρεθούν πίσω από την ελληνική θέση.
Ξεκινώντας από τη Δυτική Πύλη, αυτή η διαδρομή ακολούθεί την κοιλάδα του Ασωπού, περνώντας από το απότομο φαράγγι του. Η διαδρομή ανεβαίνει στην πλαγιά του λόφου περίπου ένα χιλιόμετρο ανατολικά του φαραγγιού, η ευκολότερη και συντομότερη ανάβαση για την πλαγιά του βουνού, και στη συνέχεια πάνω από τους λόφους πάνω από το φαράγγι, η διαδρομή απλώνεται κατά μήκος της ράχης της οροσειράς του Καλλιδρόμου, καταλήγοντας στους Αλπινούς , τον πρώτο οικισμός . Ο Λεωνίδας φυσικά είχε επίγνωση αυτής της διαδρομής και τοποθέτησε το τοπικό φωκικό ιππικό από 1.000 άνδρες, για να το φυλάξει.
Η ΒΡΑΔΙΝΗ ΠΟΡΕΙΑ ΤΩΝ ΑΘΑΝΑΤΩΝ
«Την ώρα που ανάβουν οι λύχνοι», με τα λόγια του Ηρόδοτου (7.215.1), ο Υδάρνης και οι Αθάνατοι ξεκινούν από το στρατόπεδό τους, με οδηγό τον τοπικό βοσκό, τον Εφιάλτη, για να πάρουν την ορεινή διαδρομή για την οποία είχε ενημερώσει τον Ξέρξη. Όλη τη νύχτα οι Αθάνατοι μόχθησαν στο μονοπάτι με στροφές μέχρι που, καθώς ο ουρανός άρχισε να γκριζάρει στα ανατολικά, το έδαφος άρχισε να ισιώνει μπαίνοντας σε μια μικρή οροσειρά πεδιάδα. Εδώ επιμήκυναν τα βήματά τους και κινήθηκαν κάτω από βελανιδιές. Τα φύλλα τους από το περασμένο έτος ήταν παχιά στοιβαγμένα στο έδαφος και, όπως συνεχίζει ο Ηρόδοτος, «τα πόδια που έτρεχαν έκαναν ένα δυνατό κύλισμα και θρόισμα στα πεσμένα φύλλα» (7.218.1).
Μπροστά τους η απάνεμη σιωπή της νύχτας έσπασε καθώς οι Φωκείς οπλίτες πήραν βιαστικά θέσεις για τη μάχη τους.Σε αυτή την περίοδο της Ιστορίας, πολλοί οπλίτες είχαν εγκαταλείψει τη χάλκινη πανοπλία σε σχήμα καμπάνας (Θώραξ) που φορούσαν συνήθως οι παππούδες τους και αντ ‘αυτού φορούσαν έναν ελαφρύτερο, πιο εύκαμπτο λινό θώρακα , ο Λινοθώραξ. Αποτελούνταν από πολλά στρώματα λινού κολλημένα μεταξύ τους για να σχηματίσουν ένα σκληρό θώρακα, ο οποίος ενισχύονταν με πλάκες από σίδηρο ή μπρούτζο. Ο Λινοθώραξ έχει τις Πτέρυγες στην μέση και τα μεγάλα ανοίγματα για τη κίνηση των χεριών στους ώμους. Το στήθος προστατεύεται με την Ασπίδα.

Οι Αθάνατοι εμφανίζονται μπροστά τους ενδεδυμένοι και εξοπλισμένοι για μάχη, με τρόπο πολύ διαφορετικό από την ένδυση του παλατιού που φαίνεται στα Τείχη της Σούσας και τα ασβεστολιθικά ανάγλυφα της Περσέπολης.Ο κάθε Πέρσης φοράει φαρδύ χιτώνα, με έντονα χρώματα και πλούσια κεντημένα, στενά παντελόνια, εξίσου πολύχρωμο, και η παραδοσιακή υφασμάτινη τιάρα. Γύρω από το λαιμό φορούν μια αλυσίδα χρυσού, ένα σημάδι της εύνοιας του Βασιλιά τους. Τα όπλα τους είναι το σύνθετο τόξο, το οποίο μεταφέρεται σε συνδυασμένη θήκη τόξου και φαρέτρα (γωρυτός, και ένα κοντό σιδερένιο δόρυ με ασημί, για σφαιρικό αντίβαρο. Ο γωρυτός κρέμεται από μια ζώνη στη μέση στην αριστερή πλευρά, θέση που επιτρέπει γρήγορο ρυθμό, ενώ στα δεξιά το παραδοσιακό μακρύ, ίσιο μικρό διπλό ξίφος (ακινάκης, ) φοριέται ως εύχρηστο πλαϊνό όπλο.Για άμυνα μια ελαφριά από λυγαριά ασπίδα σε σχήμα οκτώ (γέρρον, ), φτιαγμένη από βέργες με σπείρωμα από ακατέργαστο δέρμα για να μεταφέρεται εύκολα.
Η ΙΕΡΗ ΗΜΕΡΑ ΤΗΣ ΘΕΑΣ ΑΘΗΝΑΣ ΣΤΗΝ ΠΟΛΗ ΤΩΝ ΑΘΗΝΑΙΩΝ
Τριτογενὴς• ἡ Ἀθηνᾶ. . . . ἤ ὅτι (τρίτῃ) φθίνοντος ἐγενήθη, ὡς καὶ Ἀθηναῖοι ἄγουσιν.(Λεξ. Σουΐδας Τριτογενὴς)
― Τριτογενὴς• ἡ Ἀθηνᾶ• ἤ τοι ὅτι. . . ἐγεννήθη (τρίτῃ) φθίνοντος.(Φώτιος Λέξ. Τριτογενὴς)
Τὰ συμβολικά Γενέθλια τῆς θεάς Ἀθηνᾶς είναι παναττικὴ ἑορτὴ καὶ οἱ Ἔφηβοι μὲ πλήρη πανοπλία Χορεύουν καὶ πραγματοποιούν Γυμνάσια καὶ Διαγωνισμοὺς πρὸς τιμὴν τῆς θεᾶς.
― Τριτογενείης• εἶδος ὀρχήσεως ἥ καλεῖται ἐνόπλιος• διὰ τὸ εἰς Ἀθηνᾶν ταύτην τελεῖσθαι Τριτογένεια κέκληται. τριτὼ γὰρ ἡ κεφαλὴ παρ’Αἰολεῦσιν• ἐγεννήθη δὲ ἡ Ἀθηνᾶ ἐκ τῆς κεφαλῆς τοῦ Διὸς.παρ. ΑΡΙΣΤΟΦΑΝΗΣ ΝΕΦΕΛΕΣ στ.985
Εκδήλωση Ευλάβειας προς το άγαλμα αποτελεί η χρυσή «ἄσβεστος λύχνος» που καίει μπροστά του ημέρα και νύχτα. Η ιερή άσβεστος λύχνος είναι έργο του πλάστη Καλλιμάχου και εφοδιάζεται μια αφορά τον χρόνο με την αναγκαία ποσότητα λαδιού, συνδέεται ψηλότερα με τον κορμό ενός χάλκινου φοίνικα ο οποίος μεταφέρει την καπνιά της θρυαλλίδας πάνω από την σκεπή του ναού για να μην ρυπαίνεται η εσωτερική επιφάνεια των τοίχων του ναού και η οροφή. Η ιερή άσβεστος λύχνος περιέχει μόνον ελαιόλαδο. ―ΔΙΑ ΤΟ ΑΣΒΕΣΤΟΝ ΑΘΗΝΗΣΙ ΛΥΧΝΟΝ ΙΕΡΟΝ ΤΗΣ ΘΕΟΥ ΕΛΑΙΟΥ ΠΕΡΙΕΙΔΕ ΣΧΟΛΙΑ ΟΜΗΡΟΥ ΟΔΥΣΣΕΙΑ ΠΛΟΥΤΑΡΧΟΣ
ΧΡΟΝΟΔΙΑΓΡΑΜΜΑ ΤΗΣ ΜΑΧΗΣ ΤΩΝ ΘΕΡΜΟΠΥΛΩΝ – ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΚΤΑΕΤΗΡΙΣ
ΕΤΟΣ -480
ΜΗΝ ΜΕΤΑΓΕΙΤΝΙΩΝ ΑΤΤΙΚΟ ΙΟΥΛΙΑΝΟ ΕΤΟΣ (ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ)
23η ΜΕΤΑΓΕΙΤΝΙΩΝΟΣ ΑΦΙΞΗ ΞΕΡΞΗ ΣΤΙΣ ΘΕΡΜΟΠΥΛΕΣ 1η ΗΜΕΡΑ ΣΤΡΑΤΟΠΕΔΕΥΣΕΩΣ ΠΕΡΣΩΝ ΣΤΙΣ ΘΕΡΜΟΠΥΛΕΣ
24η ΜΕΤΑΓΕΙΤΝΙΩΝΟΣ 2η ΗΜΕΡΑ ΣΤΡΑΤΟΠΕΔΕΥΣΕΩΣ ΠΕΡΣΩΝ ΣΤΙΣ ΘΕΡΜΟΠΥΛΕΣ
25η ΜΕΤΑΓΕΙΤΝΙΩΝΟΣ 3η ΗΜΕΡΑ ΣΤΡΑΤΟΠΕΔΕΥΣΕΩΣ ΠΕΡΣΩΝ ΣΤΙΣ ΘΕΡΜΟΠΥΛΕΣ
26η ΜΕΤΑΓΕΙΤΝΙΩΝΟΣ 4η ΗΜΕΡΑ ΣΤΡΑΤΟΠΕΔΕΥΣΕΩΣ ΠΕΡΣΩΝ ΣΤΙΣ ΘΕΡΜΟΠΥΛΕΣ
27η ΜΕΤΑΓΕΙΤΝΙΩΝΟΣ 1η ΗΜΕΡΑ ΜΑΧΗΣ ΘΕΡΜΟΠΥΛΩΝ
28η ΜΕΤΑΓΕΙΤΝΙΩΝΟΣ 2η ΗΜΕΡΑ ΜΑΧΗΣ ΘΕΡΜΟΠΥΛΩΝ
29η ΜΕΤΑΓΕΙΤΝΙΩΝΟΣ 3η ΗΜΕΡΑ ΜΑΧΗΣ ΘΕΡΜΟΠΥΛΩΝ, ΘΑΝΑΤΟΣ ΛΕΩΝΙΔΑ
1η ΒΟΗΔΡΟΜΙΩΝΟΣ ΕΝΑΡΞΗ ΠΟΡΕΙΑΣ ΞΕΡΞΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΘΗΝΑ

































