Η αρχαία πόλη των προγόνων είναι μια «συνομοσπονδία οικογενειών». Πολιτειακά, οι πόλεις χτίστηκαν πάνω στα ερείπια των Αχαϊκών βασιλείων. Παρ’ όλα αυτά, από κοινωνική άποψη, η οικογενειακή οργάνωση αποτελεί τη βάση του Κράτους, τουλάχιστον στους τόπους των Ιώνων· τα γένη (οικογένειες) ομαδοποιούνται σε «αδελφικές οργανώσεις ή φρατρίες», οι οποίες ομοσπονδιοποιούνται στις φυλές των οποίων η ένωση αποτελεί την πόλιν. Έτσι, η οικογένεια είναι ένα «φυτώριο» λατρευτικών παραδόσεων όπως και η αγροτική ζωή. Μια ουσιαστική διαφορά, ωστόσο· οι αγροτικές λατρείες, που κληρονομήθηκαν από τους αυτόχθονες, είναι πλούσιες σε αρχέγονα επιβιώματα, ενώ, στην οικογένεια, το πατριαρχικό πρότυπο επικράτησε των αρχαίων μητριαρχικών συστημάτων.

Από την πανάρχαια εποχή, ο Ζευς είναι ο προστάτης της πατριαρχικής οικογένειας. Οι πρόγονοι διατηρούν γι’ αυτόν τον τίτλο του «Πατέρα των θεών και των ανθρώπων»· αλλά, όταν σκέφτονται τις οικιακές του ιδιότητες, προτιμούν να τον αποκαλούν Πατρώο, δηλαδή προγονικό.

Ο Δίας Πατρώος έχει διάφορες εξειδικευμένες λειτουργίες. Ως Δίας Ερκείος, επιβλέπει τον περίβολο (έρκος) που προστατεύει την οίκο από θηρία και κλέφτες. Είναι, λοιπόν, κατ’ εξοχήν, το σύμβολο της οικογένειας· κάθε Αθηναίος πολίτης πρέπει να αποδείξει ότι τον λατρεύει. Ο Σοφοκλής, χρησιμοποιώντας μια τολμηρή βραχυλογία, αναφέρεται στον Δία Ερκείο του Κρέοντα για να δηλώσει ολόκληρη την οικογένειά του.

Ο θεός έχει το βωμό του στη μέση της αυλής· εκεί, στον Όμηρο, λαμβάνει σπονδές οίνου και θυόμενα ταύρων. Οι προσευχές που του απευθύνονται στο ομηρικό έπος δείχνουν ξεκάθαρα ότι είναι αδιαίρετος από τον ουράνιο πατέρα Δία, γιατί ονομάζεται «Ολύμπιος». Επιπλέον, στους Ολυμπιακούς Αγώνες, οι βωμοί του Διός Ερκείου και του Διός Καταιβάτου (θεού του κεραυνού που κατεβαίνει στη γη) στέκονται δίπλα-δίπλα στη θέση του ανακτόρου του Οινόμαου.

Ένας άλλος Δίας, αρκετά διαφορετικός, αν και φέρει επίσης το όνομα Πατρώος, είναι υπεύθυνος για τα αποθέματα της οικίας.
Ο Δίας Κτήσιος, ο Φύλακας του Πλούτου του οίκου. Σε αντίθεση με τον προηγούμενο, πρέπει να καταταχθεί στις υπόγειες ή χθόνιες θεότητες. Παίρνει τη μορφή του όφεως. Του προσφέρονται θυόμενα στον χαμηλό βωμό, την Εσχάρα που προσιδιάζει στους θεούς κάτω κόσμου. Δέχεται ως προσφορά, όπως μια αγροτική θεότητα, πανσπερμίες ανακατεμένες με νερό και ελαιόλαδο. Οι δεσμοί του με τον Δία- πρέπει να είναι αρκετά πρόσφατοι. Ορισμένες επιγραφές τον αποκαλούν απλώς Κτήσιο, γεγονός που υποδηλώνει μια σύγκριση με τον Καλό και Αγαθό Δαίμονα, μια θεότητα που, όπως και αυτός, έχει μορφή όφεως και προστατεύει την ευημερία των οίκων. Η προέλευσή του μας οδηγεί στο πνεύμα του προγόνου μας. Όμως, καθώς η λατρεία του δεν έχει ταφική διάσταση, είναι καλύτερο να τον θεωρήσουμε ως ένα προστατευτικό πνεύμα φύλακα συνδεδεμένο με τον οίκο· ο όφις παίζει συχνά αυτόν τον ρόλο, τόσο μεταξύ των προγόνων όσο και στη πανάρχαια μινωική λατρεία όπου, εκεί συνδέεται με μια γυναικεία θεότητα.

Η οικογένεια έχει ακόμη και έναν τρίτο Δία, τον Δία τον Σωτήρα, στον οποίο ανεγείρουμε οικιακούς βωμούς και ο οποίος δικαιούται την τελευταία από τις τρεις σπονδές που προσφέρουμε στα λατρευτικά συμπόσια με τις ιερές τράπεζες. Τον Δία Σωτήρα τον συναντάμε και στις λατρείες της πόλης.

Η θύρα της οικίας μας απαιτεί ειδική προστασία , η οποία παρέχεται από την Εκάτη, τον Ερμή και τον Απόλλωνα Αγυιέα, τον θεό επόπτη προστάτη στο δρόμο μας. Ο Ερμής Ενόδιος είναι επίσης ο θεός που μας προστατεύει στον δρόμο, ο Απόλλων Αγυιεύς βρίσκεται στην έξοδο με τον δρόμο κοιτώντας προς τα μικρά Εκαταία, και τις ερμαϊκές στήλες.

Ο Απόλλων φέρει επίσης το προσωνύμιο Πατρώος στην οικιακή λατρεία· κατά την προκαταρκτική δοκιμασία που υποβάλλονταν οι άρχοντες, αυτοί έπρεπε να αποδείξουν ότι ήταν πολίτες από τη γέννησή τους, πιστοποιώντας ότι είχαν βωμό του Διός Ερκείου και του Απόλλωνα Πατρώου. Ο Απόλλων Πατρώος είναι ένας πρόγονος θεός, όπως ο Δίας Πατρώος.

Η Άρτεμις οφείλει τη μινωική της καταγωγή στο ενδιαφέρον της για όλα όσα αφορούν τη πρώιμη ατίθαση θηλυκότητα. Μαζί με την ακόλουθό της Ειλειθυία, κρατά στα χέρια της τη μοίρα των μελλοντικών μητέρων και μπορεί, αν το θελήσει, να τους προσφέρει έναν εύκολο τοκετό. Όπως οι νύμφες, οι σύντροφοί της, είναι μια κουροτρόφος, που φροντίζει τα μικρά παιδιά και την ανάπτυξή τους. Στην Αθήνα και αλλού, οι νύφες, συνοδευόμενες από τους γονείς τους, προσφέρουν στους βωμούς της ένα προγαμιαίο θυόμενο που ονομάζεται προτέλεια.

Οι έφηβοι και οι νέες νύφες της προσφέρουν τα μαλλιά τους· πρόκειται για ένα τελετουργικό ανταπόδοσης και διάβασης που τους χορηγεί το δικαίωμα να εισέλθουν σε μια νέα ηλικιακή τάξη ή, για τις γυναίκες, να αλλάξουν την κοινωνική τους θέση.

Ο γάμος υπάγεται στην Ήρα Τελεία, που ονομάζεται έτσι επειδή ο γάμος είναι η ιερή τελετή, το τέλος, η ολοκλήρωση.

Η Αθήνα αφιερώνει στη θεά τον «μήνα των γάμων», τον Γαμηλίωνα, ο οποίος αντιστοιχεί περίπου στον σύγχρονο μήνα Ιανουάριο. Η εορτή των Γαμηλίων και του Ιερού Γάμου της Ήρας μνημονεύει ότι η Ήρα έχει εορτάσει την ένωσή της με τον Δία εκείνη την εποχή. Για να ακολουθήσουμε το θεϊκό παράδειγμα, οι περισσότεροι γάμοι τελούνται αυτόν τον μήνα και δεν είναι τυχαίο ότι, εννέα μήνες αργότερα, η τρίτη ημέρα των Θεσμοφορίων είναι η ημέρα των «Όμορφων Γεννήσεων» η Καλλιγένεια.

Εκτός Αθήνας, η Ήρα συνδέεται επίσης με τον γάμο. Στη Στυμφαλία, φέρει τριπλό λατρευτικό τίτλο: Παρθένος, Τελεία (Παντρεμένη Γυναίκα) και Χήρα. Στο Ναύπλιο, το άγαλμά της λούζεται κάθε έτος για να αποκατασταθεί η παρθενιά της· αυτή η τελετή, η οποία θυμίζει την τελετή στην οποία υποβάλλονται οι νεαρές νύφες, προηγείται ενός ιερού γάμου. Όχι πολύ μακριά από εκεί, στο Άργος, τα Ηραία εορτάζουν τον γάμο του Διός και της Ήρας· την τοπική γαμηλία πομπή οδηγεί το άγαλμα της Ήρας με μεγάλη μεγαλοπρέπεια στο ιερό της, και στη συνέχεια τοποθετείται στη γαμήλια κλίνη.

Σύμφωνα με τον μύθο, ο Δίας και η Ήρα ερωτοτροπούσαν και αγαπήθηκαν κρυφά στη Σάμο πριν καθαγιάσουν επίσημα την ένωσή τους. Τα ζευγάρια του νησιού εφαρμόζουν αυτό το έθιμο, δηλαδή, πρώτα γνωρίζονται μεταξύ τους κρυφά, ερωτοτροπούν και αγαπιούνται, στην συνέχεια τελούν τον γάμο.

Η σαμιακή εορτή των Τοναίων τιμά αυτές τις ενώσεις, κρυφές ή μη. Το άγαλμα της θεάς τοποθετείται στην ακτή, μισό βυθισμένο στο θαλασσινό ύδωρ. Στη συνέχεια, αφού το ανανέωναν και έλουζαν το έφερναν έξω και του προσέφεραν άρτους φτιαγμένους από κριθάρι, ελαιόλαδο και μέλι, τυλίγονταν σε κλαδιά λιγαριάς. Λίγο αργότερα, οι λατρευτές προσποιούνταν ότι έψαχναν το άγαλμα. Στη συνέχεια, μόλις το ανακαλύπτουν, το φέρνουν πίσω στον ναό του. Αυτές οι τελετές προετοιμάζουν τον ιερό γάμο. Η χρήση της λιγαριάς μπορεί να εκπλήξει, επειδή λέγεται ότι αυτό το φυτό προάγει το προεμμηνορροϊκό σύνδρομο. Αλλά μάλλον εδώ χρησιμοποιείται για τις καθαρτικές και θεραπευτικές του ιδιότητες· δεν χρησιμοποιήθηκε για θεραπεία.